Expert waarschuwt na datalek: zo gaan oplichters precies te werk

oplichting
Afbeelding bron: Archieffoto

Het datalek bij Pluxee België toont opnieuw aan hoe belangrijk online veiligheid en gegevensbescherming zijn. Hoewel het op het eerste gezicht misschien om beperkte informatie gaat, zoals namen, e-mailadressen en telefoonnummers, kunnen deze gegevens voor cybercriminelen bijzonder waardevol zijn. Volgens cybersecurity-expert Stefaan Van Hoornick (TrendAI Belux) schuilt het grootste gevaar namelijk niet alleen in de gestolen informatie zelf, maar vooral in de manier waarop oplichters die gegevens gebruiken. Dat lezen we in een persbericht aan onze redactie.

Oplichters sturen een bericht dat er betrouwbaar uitziet

Met de informatie uit het datalek kunnen criminelen heel gericht te werk gaan. Wie weet dat iemand een Pluxee-kaart gebruikt, kan bijvoorbeeld een bericht versturen waarin wordt verwezen naar een vervaldatum van het saldo, een vermeend probleem met de kaart of de vraag om persoonlijke gegevens opnieuw te bevestigen.

Omdat de boodschap aansluit bij een herkenbare dienst, lijkt ze al snel betrouwbaar. Zo proberen oplichters hun slachtoffers ertoe te verleiden om op een link te klikken of gevoelige informatie prijs te geven.

Gestolen gegevens worden vaak pas maanden later misbruikt

Stefaan Van Hoornick waarschuwt dat dergelijke phishingberichten niet noodzakelijk meteen na een datalek verschijnen. "Ik verwacht de komende weken valse berichten 'van Pluxee', ook bij mensen die niet getroffen zijn", zegt hij.

"Klik dus nooit op links, ga zelf naar de app en stuur verdachte mails door naar verdacht@safeonweb.be. Dat er geen verdachte transacties zijn, is goed nieuws, maar gestolen gegevens worden vaak pas maanden later misbruikt."

Phishing is niet meer te herkennen aan schrijffouten

Ook artificiële intelligentie maakt die aanpak gevaarlijker. Met behulp van AI kunnen cybercriminelen grote hoeveelheden gegevens snel analyseren en combineren. "Criminelen leggen lekken naast elkaar en bouwen zo stap voor stap een soort digitale tweeling van jou (of doen eerder aan identity profiling of data enrichment)."

"AI maakt dat vandaag razendsnel: het koppelt die gegevens in een handomdraai en schrijft er een foutloos, persoonlijk bericht bij, in perfect Nederlands. De tijd dat je phishing herkende aan schrijffouten, is voorbij", waarschuwt Van Hoornick.

Cybersecurity is een werkwoord

Het incident staat bovendien niet op zichzelf. Recente gebeurtenissen tonen hoe kwetsbaar bedrijven kunnen zijn voor digitale en fysieke veiligheidsrisico's. "En Pluxee is geen alleenstaand geval: deze week werden ook supermarktkoelingen gesaboteerd en verloor het moederbedrijf van Keytrade Bank meer dan 100 miljoen euro."

Bedrijven moeten hun beveiliging regelmatig evalueren en verbeteren, terwijl ook consumenten alert moeten blijven. Digitale veiligheid is geen eenmalige investering, maar een verantwoordelijkheid die elke dag opnieuw aandacht verdient. Of zoals Van Hoornick het omschrijft: "Cybersecurity is geen project dat je afvinkt, het is een werkwoord."