Econoom waarschuwt regering: "Stop met geld uitdelen dat er niet is"

Bart De Wever
Afbeelding bron: Photonews (archieffoto)

De internationale kredietbeoordelaar Moody's heeft de kredietrating van België verlaagd van AA3 naar A1. Dat lijkt op het eerste gezicht een technische aanpassing, maar de impact ervan kan aanzienlijk zijn voor de Belgische economie, de overheid en uiteindelijk ook de burger. Econoom Geert Noels wijst de overheid terecht.

Wat betekent deze downgrade concreet?

Een lagere kredietrating betekent dat België als een minder betrouwbare schuldenaar wordt gezien. Voor de overheid houdt dit in dat lenen duurder wordt, omdat investeerders een hogere rente eisen om het extra risico te compenseren. Op termijn leidt tot hogere kosten voor de staat, wat de begroting verder onder druk zet.

Die hogere rentelasten kunnen ook indirect gevolgen hebben voor burgers, bijvoorbeeld via besparingen, minder overheidsinvesteringen of hogere belastingen.

“De realiteit is hard”: analyse van Geert Noels

Volgens Geert Noels, econoom en CEO van Econopolis, is de downgrade een logisch gevolg van eerdere keuzes. Op X stelt hij scherp: “Tijdens en na Covid pleitten sommige economen voor oplopende uitgaven en schulden, alsof dat zonder gevolgen zou blijven. Vandaag is de realiteit hard: België behoort tot de zwakste leerlingen van de eurozone en de rekening volgt nu!”

Met deze uitspraak benadrukt hij dat de huidige situatie niet plots is ontstaan, maar het resultaat is van een beleid waarbij uitgaven onvoldoende werden afgeremd.

Ontsporende uitgaven en stijgende schulden

De econoom wijst op structurele problemen in de Belgische overheidsfinanciën. Volgens hem zijn de uitgaven jarenlang blijven stijgen zonder dat daar voldoende correcties tegenover stonden. De belangrijkste oorzaak? Ontsporende overheidsuitgaven die nooit voldoende werden aangepakt", schrijft hij.

Daarbovenop kwamen de uitzonderlijke uitgaven tijdens de coronacrisis. Hoewel die in eerste instantie noodzakelijk waren, stelt Noels dat ze nadien niet zijn teruggeschroefd. 

Vicieuze cirkel door stijgende rente

Een bijkomend probleem is de stijgende rente, die de situatie verder bemoeilijkt. Hoe hoger de rente, hoe duurder het wordt om schulden te financieren. Dit betekent dat België steeds meer middelen moet inzetten om bestaande schulden te betalen, waardoor er minder ruimte overblijft voor andere beleidsdomeinen.

Oproep tot verandering in beleid

De econoom spaart zijn kritiek niet en roept op tot een fundamentele koerswijziging. “Stop met populisme en cliëntelisme, en stop met geld uit te delen dat er niet is", luidt het. Volgens hem moet de overheid dringend werk maken van budgettaire discipline en efficiënter omgaan met publieke middelen.

Daarnaast pleit hij voor een strengere aanpak van misbruiken: “Pak alle misbruiken aan: fiscale, sociale, en corruptie.” In zijn visie is dat noodzakelijk om het vertrouwen in het systeem te herstellen en de overheidsfinanciën opnieuw op orde te krijgen.

Politieke verantwoordelijkheid en toekomstperspectief

De downgrade komt op een moment dat het begrotingsbeleid al onder druk stond. Noels uit ook kritiek op politieke keuzes die volgens hem niet prioritair zijn: “Wekenlang discussiëren over (overbodige) energiesteun om de achterban te paaien, terwijl het nieuws verschijnt dat België de slechtste begroting heeft van de eurozone én nu ook nog een kredietverlaging.”

Zijn conclusie is duidelijk: beleidsmakers moeten verantwoordelijkheid nemen en ingrijpen. Zonder structurele hervormingen dreigt de financiële situatie verder te verslechteren.