Interview. Veel reizigers weten niet waarom dit toestel niet in hun koffer mag

Waarom mag een powerbank niet in het bagageruim?

Volgens Sanne Van den Broeck, deskundige Brandpreventie bij Brandweer zone Kempen, heeft de maatregel alles te maken met het type batterij dat in een powerbank zit. "Powerbanks mogen enkel mee in de handbagage en zijn ten strengste verboden in het bagageruim van een vliegtuig." Dat lijkt misschien streng voor een toestel dat miljoenen mensen dagelijks gebruiken, maar er is volgens haar een goede reden voor.

De meeste powerbanks werken met lithium-ionbatterijen. Die batterijen zijn over het algemeen veilig wanneer ze intact zijn en correct worden gebruikt. In uitzonderlijke omstandigheden kan het echter misgaan. Bij beschadiging, kortsluiting of een technisch defect kan een lithium-ionbatterij zeer snel en oncontroleerbaar heet worden.

"Hoewel dergelijke incidenten zeldzaam zijn, kunnen de gevolgen ernstig zijn", legt de brandpreventie expert uit. "Net daarom kiezen luchtvaartautoriteiten ervoor om powerbanks enkel in de cabine toe te laten en niet in het bagageruim."

Een belangrijk verschil is dat een probleem in de cabine veel sneller kan worden opgemerkt. In het bagageruim is er immers geen permanente controle door mensen. Wanneer een batterij begint te roken of oververhit raakt, kan het dus langer duren voordat het probleem wordt vastgesteld.

Wat gebeurt er als een lithium-ionbatterij oververhit raakt?

"Een van de risico's bij lithium-ionbatterijen is het zogenaamde 'thermal runaway'. Daarbij ontstaat een kettingreactie in de batterij waarbij de temperatuur in korte tijd sterk kan oplopen. Een defecte batterijcel kan ervoor zorgen dat ook andere cellen in de batterij worden getroffen."

"Dat kan leiden tot hevige rookontwikkeling en brand. In bepaalde omstandigheden kan een batterij zelfs exploderen. Het gaat daarbij niet om het normale gebruik van een powerbank, maar om een uitzonderlijke situatie waarbij er bijvoorbeeld sprake is van een beschadigde batterij, kortsluiting of een technisch defect."

Precies dat is de reden waarom een powerbank enkel toegestaan is in de cabine van een vliegtuig. In de cabine kan het cabinepersoneel onmiddellijk reageren wanneer er rook of een andere afwijking wordt vastgesteld. In het bagageruim is dat veel moeilijker.

Waarom is een batterijbrand in het bagageruim een probleem?

Ook de omstandigheden waarin bagage wordt vervoerd, spelen een rol. "Koffers kunnen tijdens het transport schokken en stoten krijgen. Daardoor kan een batterij intern beschadigd raken zonder dat je aan de buitenkant meteen iets ziet."

"Daarnaast is een brand in een afgesloten bagageruim moeilijker te bestrijden dan een incident dat zich in de cabine voordoet. Een batterijbrand kan bovendien complex zijn en opnieuw oplaaien."

De beperking om je powerbank in je reiskoffer te stoppen voor het ruim is volgens Van den Broeck dan ook vooral een voorzorgsmaatregel. "De beperkingen in de luchtvaart zijn dan ook een logische voorzorgsmaatregel om de veiligheid van passagiers en bemanning maximaal te garanderen."

Dat betekent niet dat een powerbank op zichzelf als een gevaarlijk product moet worden beschouwd. Het gaat om het risico dat kan ontstaan wanneer een lithium-ionbatterij beschadigd of defect raakt.

Is een powerbank dan gevaarlijk?

Dagelijks gebruiken miljoenen mensen powerbanks zonder dat daar problemen mee ontstaan. "Een kwalitatieve, intacte en correct gebruikte powerbank is doorgaans veilig", bevestigt ook de brandexpert. "Het risico ontstaat vooral wanneer er iets mis is met de batterij of wanneer het toestel verkeerd wordt gebruikt."

Een powerbank die zichtbaar beschadigd is, vervormd raakt of andere afwijkingen vertoont, gebruik je daarom beter niet meer. Ook producten van twijfelachtige kwaliteit kunnen een groter risico vormen.

Kun je een powerbank dan gewoon thuis bewaren?

Ook thuis is een powerbank voor de meeste mensen veilig om te bewaren. Toch betekent dat niet dat je er helemaal geen aandacht aan hoeft te besteden. Zoals bij andere toestellen met lithium-ionbatterijen blijft een goede staat van de batterij belangrijk.

Sanne Van den Broeck raadt aan om een powerbank op een koele en droge plaats te bewaren. Leg het toestel bij voorkeur niet langdurig in rechtstreeks zonlicht, vlak bij een warmtebron of tussen gemakkelijk brandbare materialen.

Ook tijdens het opladen is enige voorzichtigheid aangewezen. Laat een powerbank niet onnodig lang aan de lader hangen wanneer hij volledig is opgeladen en gebruik bij voorkeur een geschikte, kwalitatieve lader.

"Bij twijfel vervang je het toestel best of lever je het in via een erkend inzamelpunt. Een batterij die bijvoorbeeld bol begint te staan, er beschadigd uitziet of zich anders gedraagt dan normaal, gebruik je dus beter niet meer."

Het is ook geen goed idee om een verdachte lithium-ionbatterij gewoon bij het restafval te gooien. Batterijen horen thuis in de daarvoor bestemde inzameling, zodat ze op een veilige manier kunnen worden verwerkt.

Powerbank meenemen op reis? Bewaar hem in je handbagage

Wie binnenkort met het vliegtuig vertrekt, doet er dus goed aan om de powerbank niet onderaan in de grote koffer te stoppen. Neem hem mee in de handbagage en controleer vooraf ook de specifieke regels van de luchtvaartmaatschappij waarmee je vliegt. Voor powerbanks en andere lithium-ionbatterijen kunnen luchtvaartmaatschappijen bijkomende voorwaarden hanteren.

De strenge regels zijn belangrijk om op te volgen voor je eigen veiligheid en die van iedereen aan boord van een vliegtuig, dus houd er zeker rekening mee wanneer je op reis vertrekt. "De beperkingen in de luchtvaart zijn dan ook een logische voorzorgsmaatregel om de veiligheid van passagiers en bemanning maximaal te garanderen", benadrukt de brandpreventie specialist als besluit.