Rekeningen geblokkeerd na een overlijden: Hoe moet het dan verder? Notaris geeft belangrijk advies

Waarom worden de rekeningen van een overledene geblokkeerd?

Die rekeningen worden vooral geblokkeerd om de nalatenschap, dus de erfgenamen en legatarissen, te beschermen. Een legataris is iemand die erfgenaam wordt via een testament.

"Op een moment van overlijden is het vaak niet duidelijk hoe de nalatenschap moet worden verdeeld. Is er een testament? Is er een huwelijkscontract? Hoeveel kinderen zijn er? Om ervoor te zorgen dat het geld niet in verkeerde handen terechtkomt, zal de bank de rekeningen gaan bevriezen", zei notaris Dobbels.

Op welk moment gebeurt dat?

Wanneer blokkeert een bank de rekeningen precies? "Dat gebeurt wanneer de bank effectief op de hoogte is van een overlijden. En dat gebeurt meestal door de rechtstreekse entourage van de overledene; de kinderen, de erfgenamen, de langstlevende partner... Zij brengen dan een attest van overlijden binnen bij de bank. Op basis daarvan zal men de rekeningen gaan blokkeren."

Meteen na overlijden geld overschrijven? "Dat vind ik gevaarlijk"

De langstlevende partner wordt op zo'n moment geconfronteerd met veel kosten en die persoon kan niet aan zijn geld. Moet je dan - hoe luguber het ook klinkt - meteen na het overlijden nog snel enkele duizenden euro's van de gemeenschappelijke rekening overschrijven naar je eigen zichtrekening?

"Dat vind ik persoonlijk gevaarlijk", zei Dobbels. "Eigenlijk is dat ook niet nodig. Als je grote bedragen van de rekening haalt voor het overlijden dan zal je natuurlijk vragen krijgen van andere erfgenamen, en eventueel ook van de fiscus. Want dat geld wordt verondersteld deel uit te maken van de nalatenschap. Dat moet officieel worden aangegeven."

"En het is ook niet nodig, omdat de bank de mogelijkheid heeft om bepaalde facturen toch te betalen, ondanks dat de zichtrekening geblokkeerd is. Dat gaat bijvoorbeeld over begrafenisfacturen, kosten van laatste ziekte, zoals ziekenhuisfacturen, kosten van de laatste verblijfplaats... Alles wat met het overlijden van de persoon te maken heeft."

Hoe moet de langstlevende partner dan boodschappen betalen?

Maar de langstlevende partner moet ook naar de supermarkt. Hoe moet deze persoon dat dan betalen? "Los van die facturen die worden betaald gaat de langstlevende partner ook de mogelijkheid krijgen om leefgeld uitbetaald te krijgen, tot een maximum van 5.000 euro, natuurlijk in de mate dat er voldoende geld op de zichtrekening staat. Ook van een gemeenschappelijke rekening zal men leefgeld kunnen uitbetalen."

Belangrijk: "De bank heeft niet de mogelijkheid om van een geblokkeerde spaarrekening geld door te sturen naar een geblokkeerde zichtrekening."

Wat met cash geld afhalen?

"Ik zou dan eerder met kleine bedragen werken. En dat geld ook officieel bekendmaken, zodat er achteraf geen problemen van komen."

Rekeningen laten deblokkeren

Dobbels raadt aan om ervoor te zorgen dat de rekeningen zo snel mogelijk gedeblokkeerd worden. "Het deblokkeren op zich gebeurt op basis van een attest of een akte van erfopvolging. Dat is een document waarin gedetailleerd staat aangegeven hoe de nalatenschap moet worden verdeeld, wie de erfgenamen zijn."

"Dat kan bij de notaris opgevraagd worden, of bij de overheid. De overheid is iets beperkter, in die zin dat zij niet bevoegd is om attesten af te leveren in nalatenschappen waarbij er een testament is, of waarbij er een huwelijkscontract onbekwame erfgenaam is. Dan ben je welkom bij de notaris om alles te regelen."

"Hoelang het kan duren hangt af van hoe complex de nalatenschap is. In een heel eenvoudige nalatenschap, waarbij de erfgenamen gekend zijn, kan dat attest op drie à vier weken tijd geregeld worden."

Domiciliëringen

Een bijkomend probleem zijn domiciliëringen. "Vanaf het moment dat de bank kennis heeft van die blokkering zullen alle domiciliëringen stopgezet worden. Ik zou erfgenamen de raad geven om die domiciliëringen in de mate van het mogelijke wat op te volgen en ook misschien de brievenbus eens te ledigen, zodat er zoveel mogelijk kosten vermeden kunnen worden."