Slecht nieuws voor de pensioenen: De Wever wil extra besparingen doorvoeren

Regering zoekt 10 miljard euro

Premier Bart De Wever en zijn vicepremiers buigen zich over een startnota voor de nieuwe begrotingsopmaak. De voorbije weken werd duidelijk dat de federale regering tegen 2029 ongeveer 10 miljard euro vinden. De oplopende Belgische schuldenlast en de stijgende rente maken de budgettaire situatie steeds moeilijker.

Bij de start van de legislatuur was al afgesproken dat de pensioenen tegen 2029 ongeveer 2,4 miljard euro moesten bijdragen aan de besparingen. Alleen dreigt dat bedrag niet gehaald te worden. Vakminister Jan Jambon zou momenteel ongeveer 400 miljoen euro achterlopen op schema.

Dat maakt de pensioenen opnieuw een belangrijk onderdeel van de onderhandelingen. Tegelijk ligt het onderwerp bijzonder gevoelig binnen de federale coalitie, zeker bij partijen die eerder aandrongen op sociale correcties.

Pensioenmalus werd eerder afgezwakt

De achterstand heeft volgens de informatie van De Morgen rechtstreeks te maken met de bijsturingen van de grote pensioenhervorming. Op vraag van cd&v, Vooruit en Les Engagés werden bepaalde maatregelen versoepeld. Een belangrijk voorbeeld is de pensioenmalus, die onder meer voor mensen die wegens ziekte niet aan bepaalde voorwaarden kunnen voldoen, werd afgezwakt.

Die sociale correcties hebben echter ook een budgettaire consequentie. Wanneer een hervorming minder streng wordt, levert ze de overheid ook minder besparingen op. Volgens een bron die door De Morgen wordt geciteerd, ligt precies daar het probleem: "De Wever stelt voor om dit gat te dichten met nieuwe ingrepen in de pensioenen, maar dat willen we liever niet."

Een andere bron formuleert het ruimer en stelt dat de achterstand "in de pensioenen of de bredere sociale zekerheid" moet worden opgehaald. Hoe de regering dat precies zou willen doen, is volgens de aangeleverde informatie nog niet duidelijk.

Ook asiel en migratie leveren minder op

Niet alleen de pensioenen zorgen voor een financieel probleem. Ook de geplande besparingen op het departement asiel en migratie dreigen minder op te leveren dan aanvankelijk werd verwacht.

Het oorspronkelijke doel bedroeg volgens De Morgen 1,4 miljard euro tegen 2029, maar voorlopig zou slechts ongeveer 700 miljoen euro worden gehaald. Minister van Asiel en Migratie Van Bossuyt krijgt daarbij geregeld te maken met juridische obstakels.

De Wever zou daarom in zijn startnota een uitgebreid hoofdstuk over asiel en migratie hebben opgenomen. Een van de voorstellen is een strengere toegang tot sociale hulp voor nieuwkomers. Binnen de coalitie zou hierover minder weerstand bestaan dan over nieuwe besparingen in de pensioenen.

Ook btw en belastingen zorgen voor spanning

Naast pensioenen en asiel is ook de btw een belangrijk onderdeel van de onderhandelingen. In de startnota staat volgens de aangeleverde informatie een verhoging van het standaardtarief van 21 naar 22 procent. Tegelijk zouden verschillende uitzonderingen worden voorzien, onder meer voor nieuwbouw.

De btw-plannen liggen echter eveneens gevoelig. Een bron zegt daarover tegen De Morgen: "Er wordt veel geschoven in de btw. Vaak duidelijk onder druk van de lobby’s."

Voor cd&v, Vooruit en Les Engagés gaat de startnota bovendien onvoldoende ver wat betreft bijdragen van de sterkste schouders. Een aangescherpte effectentaks en hogere belastingen voor vennootschappen zonder personeel zouden volgens die partijen onvoldoende zijn.

De regering mikt uiteindelijk op een akkoord tegen dinsdag 13 oktober, wanneer De Wever in het parlement wordt verwacht voor zijn State of the Union. Een bron omschrijft de huidige onderhandelingen als "een soort schaduwoorlog" en verwacht dat uiteindelijk een compromis nodig zal zijn.