Verlies jij geld? Dit staat er op het spel in de nieuwe pensioenhervorming
De geplande invoering van de zogenaamde cap van 20% door de federale Arizona-regering zorgt voor heel wat ongerustheid. Volgens het ABVV treft deze pensioenmaatregel vooral werknemers met de laagste pensioenen, vrouwen en oudere werknemers die via een landingsbaan langer actief bleven. Omdat de nieuwe regels ook gelden voor loopbaanjaren uit het verleden, spreekt de vakbond van een retroactieve aantasting van opgebouwde pensioenrechten. Dat meldt het ABVV aan onze redactie.
Maximaal 20%
Het wetsontwerp dat momenteel in de Kamer ligt, beperkt het aandeel van pensioengelijkgestelde periodes van werkloosheid en eindeloopbaan tot maximaal 20% voor werknemers die geboren zijn in 1968 of later.
Als de maatregel wordt goedgekeurd, zou hij van toepassing zijn op pensioenen die ingaan vanaf juli 2027. Volgens de Federale Pensioendienst is die timing bovendien bijzonder moeilijk haalbaar.
Gedragsverandering houdt geen steek
Het ABVV benadrukt dat werknemers onmogelijk nog iets kunnen veranderen aan vroegere periodes van werkloosheid of eindeloopbaan. Toch zouden die jaren door de nieuwe regeling minder zwaar doorwegen bij de berekening van het pensioen.
"Je kan niet ontsnappen aan de ‘cap’ door te werken tot aan de pensioenleeftijd", verklaart ABVV-voorzitter Bert Engelaar. "Het riedeltje van Jambon over ‘gedragsverandering’ houdt simpelweg geen steek. Niemand kan nu nog iets veranderen aan z’n voorbije loopbaan. Toch worden die jaren plotsklaps minder waard. Dit is schrappen in het inkomen van mensen, vanuit een ivoren toren, compleet voorbijgaand aan de realiteit van de arbeidsmarkt en het leven."
Verdere kloof tussen mannen en vrouwen
De impact van de cap van 20% is volgens het rapport van het Federaal Planbureau aanzienlijk. Dat voorspelt dat de laagste tien procent van de pensioenen gemiddeld met ongeveer tien procent zullen dalen.
Daarnaast zou de pensioenkloof tussen mannen en vrouwen verder toenemen. Vrouwen hebben vaker onderbroken loopbanen door zorgtaken en bouwen daardoor minder pensioenrechten op. Ook kunstwerkers dreigen pensioen te verliezen, omdat hun statuut een combinatie van vergoed werk en een kunstwerkuitkering via de RVA mogelijk maakt.
Wraakroepend
"Het is wraakroepend dat net gepensioneerden die moeilijk rondkomen en vrouwen die zorg opnamen geviseerd worden vanuit zogezegde begrotingsdiscipline terwijl grote vermogens de dans ontspringen", zegt Engelaar.
Ook oudere werknemers worden volgens het ABVV benadeeld. Wie gebruikmaakt van een halftijdse landingsbaan om langer aan het werk te blijven, kan ondanks extra gewerkte jaren een lager pensioen ontvangen.
Een zoveelste aanfluiting
Dat staat volgens Engelaar haaks op het oorspronkelijke doel van landingsbanen, namelijk om oudere werknemers te ondersteunen om hun loopbaan te verlengen.
"Toch weigert Arizona het sociaal akkoord uit te voeren, waarin vakbonden én werkgevers vroegen om de pensioengelijkstelling voor landingsbanen te behouden tot aan de pensioenleeftijd. Een zoveelste aanfluiting van het sociaal overleg en miskenning van de realiteit op het terrein", noemt Engelaar het.
Het ABVV vecht de maatregel aan
Het ABVV vraagt daarom dat het parlement de maatregel niet goedkeurt en pleit ervoor om alle statuten waarin werk en een uitkering structureel samengaan buiten de beperking te houden. Daarnaast vraagt de vakbond dat eventuele wijzigingen aan de pensioenregels alleen voor toekomstige loopbaanjaren gelden, zodat werknemers rechtszekerheid genieten.
Samen met de andere vakbonden zal het ABVV deze pensioenmaatregel daarom ook aanvechten voor het Grondwettelijk Hof. "Het kan niet dat de regels ‘en cours de route’ wijzigen", stipt Engelaar aan.