Gewoonte tijdens het poetsen lijkt onschuldig, maar kan gevaarlijk zijn

De cijfers spreken voor zich

Het Antigifcentrum kreeg in 2025 maar liefst 2.605 oproepen over biociden. Dat zijn producten die schadelijke organismen bestrijden, zoals insecticiden, rattengif en ontsmettingsmiddelen. In totaal ging het om 2.638 slachtoffers, zowel mensen als dieren. Bij incidenten met desinfecterende schoonmaakproducten werden alleen al 784 mensen getroffen.

Met de campagne Poets Veilig willen de FOD Volksgezondheid en het Antigifcentrum de komende twee jaar mensen bewustmaken van het veilige gebruik van schoonmaakmiddelen en hen helpen om risico’s tijdens het poetsen te vermijden.

Waarom je niet altijd naar bleekwater of desinfecterende spray hoeft te grijpen

Een aanrecht schoonmaken, de eettafel afnemen of de vloer dweilen: voor zulke gewone klusjes heb je doorgaans geen zwaar ontsmettingsmiddel nodig. Met een mild schoonmaakproduct verwijder je al heel wat vuil en micro-organismen. Een desinfecterend product gaat verder en doodt vrijwel alle micro-organismen, maar dat extra effect is niet bij elke schoonmaakbeurt nodig.

Het gebruik van sterke middelen kan bovendien nadelen hebben. Sommige producten kunnen de huid, ogen en luchtwegen irriteren. In een slecht verluchte ruimte kunnen dampen ook hoofdpijn of misselijkheid veroorzaken. Wie voortdurend desinfecteert zonder dat daar een reden voor is, stelt zichzelf dus mogelijk onnodig bloot aan chemische stoffen.

Wanneer is een gewoon sopje voldoende?

Voor veel dagelijkse taken is een emmer water met een geschikt mild schoonmaakmiddel de eenvoudigste keuze. Denk aan tafels, meubels, vloeren, deurklinken en keukenoppervlakken. Verwijder het zichtbare vuil en volg altijd de gebruiksaanwijzing van het gekozen product.

Ook als je huisdieren hebt, betekent dat niet automatisch dat je overal moet ontsmetten. Regelmatig en grondig schoonmaken is meestal voldoende. Gebruik uiteraard wel een product dat geschikt is voor het oppervlak en houd rekening met de aanwijzingen op het etiket.

In deze situaties kan ontsmetten wel nuttig zijn

Er zijn omstandigheden waarin desinfecteren wel aangewezen kan zijn. Dat geldt bijvoorbeeld wanneer iemand thuis een besmettelijke ziekte heeft, wanneer je een oppervlak met bloed of braaksel moet reinigen of wanneer een arts het aanraadt. 

Ook bij schimmelproblemen kan een gerichte aanpak nodig zijn, al moet je dan eveneens de oorzaak van het vochtprobleem aanpakken. Maak een oppervlak eerst grondig schoon, tenzij je een product gebruikt dat volgens het etiket tegelijk reinigt en desinfecteert. Ontsmettingsmiddelen werken niet altijd goed op een vuil oppervlak. Volg daarom de aangegeven dosering en inwerktijd.

Let op: meng schoonmaakmiddelen nooit

Een van de belangrijkste veiligheidsregels is om verschillende schoonmaakproducten nooit zomaar met elkaar te mengen. De combinatie van bijvoorbeeld bleekwater met een zuur product of ammoniak kan gevaarlijke gassen veroorzaken. Gebruik producten afzonderlijk, lees de etiketten en verlucht tijdens en na het poetsen.

Bewaar schoonmaakmiddelen bovendien in hun oorspronkelijke verpakking en buiten het bereik van kinderen en huisdieren. Gebruik niet meer product dan voorgeschreven: een grotere hoeveelheid maakt het resultaat niet automatisch beter.

Zo maak je voortaan slimmer schoon

Kijk bij je volgende poetsbeurt eerst welke taak je wilt uitvoeren en kies daarna pas het product. Voor gewone schoonmaak is een mild middel vaak de beste start. Zo houd je je woning proper zonder onnodig sterke middelen te gebruiken. Het is een kleine verandering in je poetsroutine die zowel je gezondheid als het milieu kan helpen beschermen.