Dagelijks een glas rode wijn drinken is geen goed idee meer: dit is het probleem

Van ‘goed voor het hart’ naar veel meer nuance

Het idee dat matig alcoholgebruik gezond zou zijn, komt vooral voort uit observationele studies. Daarin leken mensen die weinig alcohol dronken soms een lager risico op bepaalde hart- en vaatziekten te hebben dan geheelonthouders. Vooral rode wijn kreeg daardoor een gezondheidsimago.

Maar zulke onderzoeken kunnen moeilijk aantonen dat de alcohol zelf verantwoordelijk is voor dat verschil. Mensen die af en toe een glas wijn drinken, kunnen bijvoorbeeld ook verschillen in voeding, beweging, inkomen, rookgedrag en algemene levensstijl.

Een analyse in Nature Communications uit 2024 wees precies op die onzekerheid. Oudere observationele gegevens suggereerden een mogelijk voordeel bij lage tot matige alcoholconsumptie, terwijl genetisch gebaseerde analyses dat voordeel niet bevestigden. De conclusie: het vermeende beschermende effect van alcohol op het hart is veel minder duidelijk dan de klassieke studies deden vermoeden.

Ook één glas is niet zonder risico

Vooral op het vlak van kanker is de boodschap duidelijker. De Wereldgezondheidsorganisatie benadrukt dat alcohol een bewezen kankerverwekkende stof is. Het risico geldt niet alleen voor sterke drinkers, maar begint volgens de huidige wetenschappelijke inzichten al bij lage hoeveelheden.

De WHO stelt daarom dat “er geen veilige hoeveelheid alcoholconsumptie bestaat” als het om kanker gaat. Dat betekent niet dat één glas wijn automatisch tot gezondheidsproblemen leidt. Het betekent wel dat alcohol geen risicoloze keuze is.

De International Agency for Research on Cancer, onderdeel van de WHO, koppelt alcohol aan verschillende kankers, waaronder borst-, darm-, lever-, slokdarm- en mondkanker. Hoe meer alcohol iemand drinkt, hoe groter het risico doorgaans wordt.

Rode wijn heeft geen vrijgeleide

Waarom bleef rode wijn dan zo lang als ‘gezond’ bekendstaan? Een deel van de verklaring ligt bij stoffen zoals polyfenolen en resveratrol. Rode wijn bevat daarvan meer dan veel andere alcoholische dranken.

Maar daarmee verdwijnt het alcoholprobleem niet. De gezondheidsvoordelen van bepaalde bestanddelen moeten worden afgewogen tegen de risico’s van ethanol. De WHO benadrukt dat het niet de soort alcoholische drank is die bepaalt of er een risico bestaat: bier, wijn en sterke drank bevatten allemaal alcohol.

Recent onderzoek maakt het beeld bovendien nog interessanter. Een studie naar alcoholconsumptie en cardiovasculaire gezondheid concludeerde dat observationele onderzoeken de mogelijke voordelen van matig drinken kunnen overschatten. 

De verstandigste keuze voor je gezondheid

Wie geen alcohol drinkt, hoeft volgens deze inzichten dus zeker niet met rode wijn te beginnen om het hart te beschermen. En wie wel graag een glas wijn drinkt, hoeft daar niet meteen van in paniek te raken. Het belangrijkste is dat ‘één glas per dag is gezond’ geen goede gezondheidsboodschap meer is. De WHO vat de huidige visie eenvoudig samen: “Hoe minder je drinkt, hoe veiliger het is.” 

Voor mensen die vooral de vermeende gezondheidsvoordelen van rode wijn zoeken, bestaan er bovendien alternatieven zonder alcohol. Een systematische review uit 2025 onderzocht alcoholvrije rode wijn en vond aanwijzingen voor enkele kortetermijneffecten, maar benadrukte ook dat het bewijs beperkt is. 

De conclusie is daarom vooral praktisch: drink je graag wijn, besef dan dat het om alcohol gaat en niet om een gezondheidsproduct. Drink je niet, dan is er geen medische reden om ermee te beginnen.