Ernstig gevaar voor de gezondheid: 96% van de Belgen wordt erdoor getroffen
Microplastics zijn allang niet meer alleen een probleem dat zich afspeelt in oceanen en rivieren. Steeds meer wetenschappelijk onderzoek toont aan dat deze piepkleine plasticdeeltjes ook in het menselijk lichaam terechtkomen. Een recent Belgisch bloedonderzoek bevestigt dat op opvallende wijze. Van de 119 onderzochte Belgen bleek maar liefst 96% microplastics in het bloed te hebben. Dat meldt de Gentse start-up Planet B in een persbericht aan onze redactie. Daarmee wordt duidelijk dat blootstelling aan microplastics niet langer een ver-van-ons-bedshow is, maar een realiteit die vrijwel iedereen aangaat.
Gemiddeld 8,95 plasticdeeltjes gevonden
Het onderzoek kwam er op initiatief van Planet B en werd uitgevoerd onder begeleiding van MediLab. Het is het eerste grootschalige onderzoek naar microplastics in het bloed van Belgen en een van de eerste studies van deze omvang in heel Europa.
Medisch personeel nam bloedstalen af in Antwerpen, Leuven en Gent bij deelnemers van uiteenlopende leeftijdsgroepen. In totaal werden in 114 van de 119 bloedstalen microplastics gevonden. Gemiddeld zaten er 8,95 plasticdeeltjes in een bloedstaal van 100 microliter, wat overeenkomt met 89,5 deeltjes per milliliter bloed. Bij sommige deelnemers werden zelfs tot 64 deeltjes in één bloedstaal aangetroffen.
Hoe ouder, hoe meer microplastics
De resultaten sluiten aan bij eerdere internationale onderzoeken, waarin wetenschappers al microplastics terugvonden in onder meer de hersenen, longen, placenta en testikels. Ook zijn er aanwijzingen dat baby's al vóór de geboorte met microplastics in aanraking komen.
Opvallend aan het Belgische onderzoek is dat de hoeveelheid microplastics in het bloed over het algemeen toeneemt met de leeftijd, al vormden de deelnemers tussen 25 en 34 jaar een opvallende uitzondering met gemiddeld 11,1 deeltjes per bloedstaal. Daarnaast viel een hogere concentratie op bij deelnemers uit Oost-Vlaanderen.
De grootte van de gevonden plasticdeeltjes
Niet alleen de hoeveelheid, maar ook de grootte van de gevonden plasticdeeltjes is belangrijk. Tijdens het onderzoek werd vastgesteld dat de meeste microplastics een diameter tussen 10 en 20 micrometer hadden. Deze deeltjes komen vermoedelijk via voeding en drank in de bloedbaan terecht.
Daarnaast werden ook kleinere deeltjes van minder dan 10 micrometer aangetroffen. Die kunnen onder meer afkomstig zijn van slijtage van autobanden of uit verzorgings- en schoonmaakproducten. Omdat deze deeltjes zo klein zijn, vermoeden onderzoekers dat ze gemakkelijker biologische barrières kunnen passeren en zich mogelijk in organen en het bloed kunnen ophopen.
Het verband tussen microplastics en aandoeningen
De mogelijke gevolgen van microplastics voor de gezondheid worden wereldwijd intensief onderzocht. Verschillende wetenschappelijke studies leggen verbanden tussen blootstelling aan microplastics en aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, beroertes, allergieën en dementie.
De University of California deed in 2024 een review van 3.000 studies. Die bracht mogelijke verbanden aan het licht tussen microplastics in de lucht en een verhoogd risico op onder meer long- en darmkanker en verminderde vruchtbaarheid.
Dezelfde fout met microplastics
Planet B co-founder Tibbe Verschaffel roept op tot actie. "We willen niet wachten tot we over enkele jaren beseffen hoe nefast microplastics in ons lichaam juist zijn. We hebben asbest ooit onderschat terwijl bedrijven er veel geld aan verdienden, en toen we wisten hoe kankerverwekkend het was, zat het al overal. Volgens mij maken we nu dezelfde fout met microplastics."
Planet B strijdt niet alleen tegen microplastics, maar ook tegen schadelijke stoffen zoals PFAS en hormoonverstoorders die in dagelijkse producten verborgen zitten. Het biedt daarom zijn eigen merken WONDR en POWR aan. Met de campagne Life in Plastics wil de start-up Belgen deze zomer informeren over microplastics en educatieve content aanbieden. Zo wil het iedereen bewust maken van de problematiek.