Interview. Branddeskundige: “Deze eenvoudige gewoonte kan een woningbrand helpen voorkomen”

Deze eenvoudige gewoonte helpt woningbrand voorkomen

Brandveiligheid begint vaak bij dagelijkse handelingen waar we niet altijd bij stilstaan. Elektrische apparaten blijven bijvoorbeeld geregeld op stand-by staan, terwijl de droogkast na gebruik niet altijd meteen wordt schoongemaakt. Toch verdienen net die gewoontes extra aandacht.

“Een zeer eenvoudige en doeltreffende tip om een woningbrand te voorkomen, is het volledig uitschakelen van elektrische apparaten in plaats van ze op stand-by te laten staan, en om de filter van de droogkast na elke droogbeurt grondig te reinigen”, adviseert Sanne Van den Broeck van Brandweerzone Kempen in gesprek met Redactie24.

Vooral de droogkast vraagt om regelmatig onderhoud. Pluisjes die zich ophopen in de filter kunnen de luchtstroom belemmeren en bijdragen aan oververhitting. Maak de filter daarom na elke droogbeurt schoon en volg ook de onderhoudsinstructies van de fabrikant. Controleer daarnaast of het toestel en de omgeving vrij zijn van opgehoopt stof en pluisjes.

Ook elektrische apparaten verdienen aandacht. Schakel toestellen volledig uit wanneer dat veilig kan en volg de gebruiksvoorschriften. Let bovendien op beschadigde kabels en vermijd dat meerdere toestellen samen een stekkerdoos overbelasten.

Laat elektrische apparaten niet onnodig opladen terwijl je slaapt

Smartphones, tablets en andere toestellen maken deel uit van ons dagelijkse leven. Toch is het verstandig om bewust om te gaan met het opladen van batterijen. Van den Broeck raadt aan om smartphones en batterijen niet 's nachts op te laden wanneer je slaapt. Je merkt mogelijke problemen, zoals oververhitting, dan immers minder snel op.

Laad toestellen bij voorkeur op volgens de instructies van de fabrikant, met geschikte laders en op een stabiele, goed verluchte ondergrond. "Leg ze niet onder een kussen of op beddengoed en gebruik geen beschadigde kabels of laders. Let ook op batterijen die ongewoon warm worden, opzwellen of beschadigd zijn en gebruik ze in dat geval niet verder."

Laat pannen nooit onbeheerd op het fornuis staan

Ook in de keuken kan een klein moment van onoplettendheid gevaarlijk zijn. "Een pan die op het vuur blijft staan terwijl je even de kamer verlaat, kan snel een risico vormen. Blijf daarom altijd in de buurt wanneer je kookt en schakel het fornuis uit als je de keuken verlaat."

Vlam in de pan? Probeer het vuur nooit met water te blussen. Schakel de warmtebron uit als dat veilig kan en dek de pan af met een passend deksel om de vlammen te verstikken. Verplaats de pan niet. Lukt het niet om de situatie veilig onder controle te krijgen, verlaat dan de woning en bel de hulpdiensten via 112.

Waarom gesloten binnendeuren levens kunnen redden

Niet alleen het voorkomen van brand is belangrijk. Ook de manier waarop rook en vuur zich door een woning verspreiden, speelt een grote rol bij de veiligheid van bewoners. Daarom is het verstandig om binnendeuren 's nachts gesloten te houden.

"Een gesloten deur kan de verspreiding van rook en vuur vertragen, waardoor bewoners mogelijk meer tijd krijgen om de woning te verlaten." Zeker tijdens de slaap is dat belangrijk: rook kan zich snel verspreiden en is bijzonder gevaarlijk. Zorg er tegelijk voor dat vluchtwegen vrij blijven en dat iedereen in huis weet hoe ze veilig naar buiten kunnen.

Rookmelders zijn onmisbaar in elke woning

Zelfs wanneer je alle voorzorgsmaatregelen neemt, kan een brand nooit volledig worden uitgesloten. Werkende rookmelders zijn daarom essentieel: ze waarschuwen bewoners vroegtijdig, zodat ze sneller kunnen reageren en de woning kunnen verlaten. De branddeskundige kan het niet genoeg benadrukken dat rookmelders in huis levens kunnen redden.

"In Vlaanderen zijn rookmelders wettelijk verplicht in woningen. Die verplichting is opgenomen in het Vlaamse decreet van 10 maart 2017. Zorg ervoor dat er op elke verdieping voldoende rookmelders aanwezig zijn en plaats ze volgens de geldende voorschriften. Controleer regelmatig of ze werken en vervang batterijen of het toestel wanneer dat nodig is, volgens de instructies van de fabrikant."

Een rookmelder heeft alleen nut als hij correct werkt. Neem een alarmsignaal daarom altijd ernstig en zorg ervoor dat de melders niet worden uitgeschakeld omdat ze bijvoorbeeld tijdens het koken ongewenst alarm geven.

Bespreek vooraf een vluchtplan met je gezin

Wanneer er brand uitbreekt, is er vaak weinig tijd om rustig na te denken. Een vooraf afgesproken vluchtplan kan dan helpen om snel en veilig te handelen. Bespreek met alle gezinsleden welke uitgangen ze kunnen gebruiken, hoe ze de woning verlaten en waar iedereen buiten samenkomt.

“Mocht het noodlot toch toeslaan, dan maken werkende rookmelders en een vooraf besproken vluchtplan vaak het verschil tussen een snelle evacuatie en een levensbedreigende situatie”, benadrukt Van den Broeck.

Spreek een vaste verzamelplaats af op veilige afstand van de woning. Denk ook na over kinderen, ouderen of personen die minder mobiel zijn. Ga bij brand nooit terug naar binnen om spullen of huisdieren te halen. Is er rook in de woning, blijf dan zo laag mogelijk bij de grond terwijl je naar een veilige uitgang gaat. Bel eenmaal buiten de hulpdiensten via 112.

Preventie begint bij dagelijkse gewoontes. Net door die handelingen consequent vol te houden, maak je van brandveiligheid een vanzelfsprekend onderdeel en aandachtspunt in je gezinsleven.