Interview. Brandweer waarschuwt: dit is het gevaarlijkste aan een batterijbrand

photo-collage Pixabay (slikviditet-fiets, Photoblend-batterijen) en shutterstock-gsm
Afbeelding bron: Pixabay/Shutterstock

Een smartphone die plotseling begint te roken, een elektrische fiets waarvan de accu oververhit raakt of een batterij die onverwacht vuur vat: het zijn situaties waarin je snel moet reageren. Toch is het niet altijd duidelijk wat je op zo’n moment het best doet. Probeer je het toestel naar buiten te brengen, grijp je naar een brandblusser of moet je meteen de woning verlaten? Sanne Van den Broeck, deskundige brandpreventie bij Brandweer Zone Kempen, wijst op het belang van een juiste reactie. Want bij een brandende lithium-ionbatterij telt niet alleen de snelheid waarmee je handelt, maar vooral ook je eigen veiligheid.

Een batterij wordt heet of begint te roken: reageer meteen

Een batterij die opvallend warm wordt, rook afgeeft of vervormt, mag je niet zomaar verder gebruiken. Je kan het best volgende stappen uitvoeren bij een batterijbrand, stel altijd je eigen veiligheid voorop en neem absoluut geen risico's.

"Schakel het toestel uit als dat veilig kan en verbreek de verbinding met de stroomvoorziening wanneer je dat zonder risico kunt doen", vertelt Sanne Van den Broeck van brandweerzone Kempen aan Redactie24. 

Dat is een belangrijke eerste voorzorgsmaatregel. Wacht niet tot er vlammen verschijnen om de situatie ernstig te nemen. Probeer niet uit te zoeken wat er precies misloopt door het toestel opnieuw aan te zetten of verder op te laden.

Zodra er sprake is van brand of ernstige rookontwikkeling, staat je eigen veiligheid altijd voorop. “Breng jezelf in veiligheid en bel onmiddellijk het noodnummer 112 en meld specifiek dat om een accubrand gaat.” 

Mag je een rokende batterij naar buiten brengen?

Een rokend of brandend toestel naar een open plek buiten verplaatsen, kan in bepaalde omstandigheden helpen om andere spullen en de woning uit de gevarenzone te houden. 

Toch is dat een stap die je niet altijd moet proberen. Als je daardoor dicht bij vlammen of giftige rook moet komen, neem dan geen onnodig risico. In dat geval is afstand nemen belangrijker dan het toestel proberen te verplaatsen.

"Verlaat de ruimte als de situatie onveilig wordt en sluit de deur achter je als dat zonder gevaar kan en houd iedereen op veilige afstand." Zo vermijd je dat anderen onnodig worden blootgesteld aan rook. Ga niet opnieuw naar binnen om spullen te halen of de batterij zelf te verplaatsen.

Waarom is de rook van een lithium-ionbatterij zo gevaarlijk?

Bij een batterijbrand is niet alleen het vuur een risico. Ook de rook kan bijzonder schadelijk zijn. De brandweer waarschuwt: “De rook van een lithium-accubrand is extreem giftig. Daarom is het belangrijk om de rook niet in te ademen".

Een batterijbrand kan bovendien blijven smeulen of opnieuw oplaaien, ook wanneer de vlammen tijdelijk verdwenen lijken. Een toestel dat er minder gevaarlijk uitziet, is dus niet noodzakelijk veilig. Houd afstand en laat de situatie beoordelen door de hulpdiensten.

Bel 112 en vermeld dat het om een batterijbrand gaat

Zodra een batterij brandt of er ernstige rookontwikkeling is, bel je het noodnummer 112. “Geef duidelijk aan dat het om een brandende accu of batterij gaat.” Die informatie helpt de hulpdiensten om de situatie correct in te schatten. Probeer een ontwikkelde batterijbrand nooit zelf te blussen als je daarvoor niet over de juiste middelen en kennis beschikt.

Er komt een speciale Lithium-brandblusser aan te pas

Bij een beginnende brand willen veel mensen meteen ingrijpen. Toch is dat bij een batterij die hevig rookt of in brand staat niet vanzelfsprekend de veiligste reactie. Traditionele brandblussers, zoals poederblussers of schuimblussers, zijn vaak niet effectief tegen lithium batterijbranden. 

Water kan zelfs contraproductief zijn, omdat het de chemische reactie kan verergeren en mogelijk elektrische geleiding veroorzaakt, wat extra risico's met zich meebrengt, lezen we op de website van brandpreventie.

De brandpreventierichtlijnen zijn duidelijk volgens Sanne Van den Broeck, bovendien beschikken de hulpdiensten over specifiek materiaal om zulke branden te blussen. "Probeer een uitslaande brand niet zelf te blussen, tenzij je een speiciale lithium-brandblusser hebt en het echt noodzakelijk is". 

De belangrijkste regel blijft daarom eenvoudig: breng jezelf en anderen in veiligheid, vermijd de rook en bel het nummer 112. Probeer een brandende batterij niet koste wat het kost naar buiten te dragen of zelf onder controle te krijgen. Neem afstand en laat de hulpdiensten het werk doen.