Voor deze reden is de maandag na overschakelen naar zomertijd zo'n gevaarlijke dag

Interne klok onder druk

Elke menselijke cel werkt volgens een vast ritme dat afgestemd is op de afwisseling van licht en duisternis. Dat mechanisme stuurt onder meer slaap, bloeddruk en hormonale processen aan. Een plotselinge verschuiving van dat ritme kan merkbare gevolgen hebben. Slaapdeskundigen benadrukken dat zelfs een beperkte wijziging van één uur voldoende is om het systeem tijdelijk uit balans te brengen. “We krijgen een korte jetlag”, vertelt Johan Verbraecken van het UZ Antwerpen aan de VRT.

Verminderde alertheid na de omschakeling

Door die verstoring voelen veel mensen zich in de dagen na de overgang minder uitgerust. De slaapkwaliteit daalt, wat leidt tot vermoeidheid overdag en een verminderde concentratie. Volgens Verbraecken is dat effect duidelijk merkbaar. “Het heeft als gevolg dat we minder uitgeslapen zijn. We zijn moe overdag en onze concentratie is niet optimaal.”

Meer verkeersincidenten in de ochtendspits

De impact van die vermoeidheid laat zich ook op de weg voelen. Cijfers van verkeersinstituut Vias tonen aan dat er in de eerste week na de omschakeling ’s ochtends tot 8 procent meer ongevallen gebeuren. Onderzoekers koppelen die stijging aan een verminderde alertheid bij bestuurders. De combinatie van een verstoord slaapritme en een vroege ochtendspits blijkt een risicovolle mix.

Wetenschappelijke aanwijzingen voor gezondheidsrisico’s

Naast verkeersveiligheid zijn er aanwijzingen dat de zomertijd ook bredere gezondheidsgevolgen kan hebben. Verschillende studies wijzen op een verhoogd risico op cardiovasculaire incidenten in de dagen na de overgang. Een recente meta-analyse, gebaseerd op gegevens uit tien landen, schat dat de maandag na de omschakeling gemiddeld ongeveer 4 procent meer hartaanvallen worden geregistreerd. Die stijging wordt in verband gebracht met de acute verstoring van het circadiane ritme.

Kleine tijdsverschuiving, merkbare effecten

Hoewel de tijdsaanpassing beperkt blijft tot één uur, tonen de gegevens aan dat de gevolgen ervan niet te onderschatten zijn. De combinatie van slaaptekort, verminderde alertheid en mogelijke cardiovasculaire belasting maakt de eerste dagen na de overgang naar de zomertijd aantoonbaar risicovoller. De bevindingen onderstrepen dat zelfs kleine ingrepen in het dag-nachtritme een meetbare impact kunnen hebben op de gezondheid.