Staat deze giftige plant in jouw tuin? Gevaarlijk voor mens en dier

Doornappel duikt steeds vaker op

Het gaat om doornappel, ook bekend onder de wetenschappelijke naam Datura stramonium. IOK roept op om de giftige plant voorzichtig te verwijderen en correct af te voeren. De waarschuwing voor doornappel draait zowel om de risico’s voor mens en dier als om het tegengaan van verdere verspreiding.

De plant wordt steeds vaker gesignaleerd, maar dat betekent niet dat hij letterlijk in elke tuin staat. Een onbekende plant verdient wel een tweede blik voordat je hem laat doorgroeien. Zeker wanneer er stekelige zaaddozen aan verschijnen, is het verstandig om eerst uit te zoeken wat je precies voor je hebt.

Zo herken je doornappel tussen ander onkruid

Doornappel heeft grote, ingesneden bladeren en witte, soms lichtpaarse trompetvormige bloemen. Later verschijnen eivormige vruchten met stekels. Die doen enigszins denken aan kleine kastanjebolsters. Binnenin zitten veel zaden, die vrijkomen wanneer de rijpe doosvruchten openbarsten.

Een volwassen plant kan flink uitgroeien, tot ongeveer anderhalve à twee meter hoog. Hij komt onder meer voor op akkers, bouwterreinen, bermen en verstoorde grond, maar kan ook in tuinen opduiken. De kenmerken van doornappel helpen om de bladeren, bloemen en zaaddozen samen te beoordelen. Laat een twijfelgeval bevestigen voordat je ervan uitgaat dat een plant onschuldig is.

Alle delen zijn giftig, ook wanneer de plant verdroogt

Niet alleen de stekelige vruchten vragen voorzichtigheid. Ook de bladeren, stengels en andere plantendelen bevatten giftige stoffen. Zelfs gedroogd materiaal blijft giftig. Laat een uitgetrokken exemplaar daarom niet zomaar naast de moestuin, op het gazon of bij dierenvoer liggen.

Inname kan ernstige vergiftiging veroorzaken, met onder meer een droge mond, verwijde pupillen, hartkloppingen, verwardheid en hallucinaties. Houd kinderen weg van de plant en laat hen zeker niet met bloemen, vruchten of zaden spelen. Ook voor dieren is opname gevaarlijk, bijvoorbeeld wanneer plantmateriaal in hun voer terechtkomt.

Daarnaast kan plantensap problemen veroorzaken wanneer het via je vingers in je ogen komt. Dat kan leiden tot pupilverwijding, wazig zicht en gevoeligheid voor licht. De risico’s van plantensap in de ogen zijn een extra reden om zorgvuldig te werken en tijdens het verwijderen niet aan je gezicht te komen.

Trek de plant voorzichtig uit en houd de zaden bijeen

Een doornappel verwijderen doe je met stevige handschoenen. Trek eerst voorzichtig een stevige plastic zak over de plant, zodat eventuele zaden zo veel mogelijk worden opgevangen. Verwijder daarna de plant, inclusief de wortels, zonder de zaaddozen onnodig te schudden of open te drukken. Sluit de zak goed af.

Het doel is dat je de plant weghaalt zonder tegelijk nieuwe groeiplekken te veroorzaken. Een zaaddoos kan honderden zaden bevatten. Die kunnen lang in de bodem aanwezig blijven. Alleen de bovengrondse delen wegknippen en het materiaal laten liggen, is dus geen goede oplossing.

In de IOK-regio hoort doornappel niet bij het gewone tuinafval

Gooi de plant niet op je composthoop en stop hem niet bij het gft of gemengd tuinafval. Voor particulieren met beperkte hoeveelheden geldt in de IOK-regio een specifieke regeling: breng de doornappel in een gesloten plastic zak naar het recyclagepark en spreek de parkwachter aan. De zak wordt bij het grofvuil ingezameld, tegen het lagere tarief van gemengd tuinafval.

Ook de gewone restafvalzak is hier niet de juiste bestemming. De lokale inzamelregels voor doornappel vermelden dat de verwerking van restafval in deze regio de zaden niet vernietigt. Woon je elders, controleer dan de instructies van je eigen afvalbeheerder: de inzameling kan verschillen.

Vermoed je dat iemand ervan gegeten heeft?

Neem bij mogelijke inname meteen contact op met het Antigifcentrum via 070 245 245. Wacht niet tot er duidelijke klachten ontstaan. Houd informatie over de plant en de vermoedelijke hoeveelheid bij de hand, en maak indien mogelijk veilig een foto voor de herkenning. Bij een mogelijk levensbedreigende situatie bel je onmiddellijk 112. Vermoed je dat een huisdier ervan heeft gegeten, neem dan direct contact op met een dierenarts.

Een korte controle van je tuin kan dus veel onzekerheid wegnemen. Kijk vooral naar onbekende planten langs de moestuin, bij speelplekken en op stukken grond die recent zijn omgewoeld. Herkennen, voorzichtig verwijderen en correct afvoeren horen bij elkaar: zo beperk je zowel het risico op vergiftiging als de kans dat de plant opnieuw opduikt.