"Hardnekkige misvattingen over schadelijkheid van vapen"

Vapen
Afbeelding bron: Pixabay (archieffoto)

Roken blijft een hardnekkig gezondheidsprobleem in Vlaanderen en er bestaan hardnekkige misvattingen over de schadelijkheid van vapen. Dat stelt huisartsenvereniging Domus Medica vast op basis van de tweede Preventiebarometer van Sciensano.

De Preventiebarometer van Sciensano werd in 2025 voor de tweede maal uitgevoerd, in opdracht van de Vlaamse overheid. "Het aandeel rokers stagneert", zegt Domus Medica in een bericht aan onze redactie.

Financieel moeilijk rondkomen

De huisartsenvereniging stelt vast dat er een uitgesproken sociale kloof is: "Mensen die financieel moeilijk rondkomen roken aanzienlijk vaker en ondervinden meer gezondheidsrisico’s dan hoger opgeleiden. Stoppen met roken blijkt voor veel rokers bovendien steeds moeilijker."

Een minderheid van de rokers overweegt om er in de komende twaalf maanden volledig mee te stoppen. Hun afhankelijkheid van nicotine en eerdere mislukte pogingen om te stoppen worden als belangrijke drempels genoemd.

"Tegelijk stoppen de meeste (ex-)rokers nog altijd zonder professionele ondersteuning, terwijl bewezen effectieve methoden de slaagkans nochtans verhogen. Dit wijst op een blijvende nood aan betere begeleiding en toegankelijke rookstopzorg, ook in de huisartsenpraktijk."

E-sigaret als hulpmiddel om te stoppen met roken

Een manier om te stoppen met roken is overschakelen naar de e-sigaret. Maar slechts één op de vijf rokende Vlamingen denkt dat dit zal helpen. "Ondanks een toenemende wetenschappelijke onderbouwing voor gebruik bij volwassen rokers, bij voorkeur onder begeleiding."

Langdurig gebruik van e-sigaret afgeraden

Vapen is echter ook niet zo onschuldig als velen denken. "Tegelijk leven er hardnekkige misvattingen over de schadelijkheid van vapen, terwijl langdurig gebruik expliciet wordt afgeraden."

Hoe kan het beter in de toekomst? "De Preventiebarometer onderstreept het belang van het actief stimuleren van meerdere stoppogingen, vooral bij kwetsbare groepen."

Daarnaast moet er meer aandacht zijn voor psychosociale factoren en steun vanuit de omgeving. Ook een rookstopcampagne kan nuttig zijn.