Grote verandering voor rokers die pakjes sigaretten gaan kopen
Wie tabaksproducten koopt, zal vanaf 1 juni 2026 opnieuw enkele veranderingen opmerken. De regels rond neutrale verpakkingen worden namelijk uitgebreid naar een grotere groep producten. De maatregel maakt deel uit van het Belgische tabaksbeleid en heeft als doel om tabaksproducten minder aantrekkelijk te maken, vooral voor kinderen en jongeren. Volgens experts en gezondheidsorganisaties kunnen neutrale verpakkingen daarbij een verschil maken, al verwachten zij niet dat bestaande rokers daardoor massaal zullen stoppen.
Meer producten moeten in neutrale verpakking verkocht worden
Neutrale verpakkingen zijn al enige tijd verplicht voor sigaretten, roltabak, waterpijptabak en verschillende andere tabaksproducten. Daarbij moet de verpakking een neutrale achtergrondkleur hebben en zijn opvallende kleuren, logo's, merksymbolen en andere marketingelementen verboden. Ook voor de vermelding van de merknaam gelden strikte regels.
Vanaf juni worden die voorschriften uitgebreid. Dan moeten ook onder meer sigaren, cigarillo's, pijptabak, apparaten zoals pijpen, waterpijpen en toestellen om CBD te roken, maar ook vloeitjes, filters en hulzen aan de nieuwe verpakkingsregels voldoen.
Toch zullen consumenten mogelijk nog enige tijd producten in een klassieke verpakking tegenkomen. Voor handelaars geldt namelijk een overgangsperiode, waardoor bestaabestaande voorraden nog verkocht mogen worden voordat de nieuwe verpakkingen overal zichtbaar zijn.
Waarom kiest de overheid voor deze maatregel?
De overheid wil met deze maatregel tabakswaren minder aantrekkelijk maken, vooral voor jongeren. Ons land zit zo op dezelfde lijn als heel wat andere landen.
Het idee is dat verpakkingen vaak een belangrijke rol spelen in de aantrekkingskracht van een product. Wanneer kleuren, logo's en merkidentiteit verdwijnen, blijft vooral de gezondheidswaarschuwing over.
Wat zegt onderzoek over neutrale verpakkingen?
Onderzoek uit verschillende landen wijst erop dat neutrale verpakkingen vooral invloed hebben op jongeren en beginnende rokers. Pakjes worden minder aantrekkelijk, merken verliezen een deel van hun uitstraling en gezondheidswaarschuwingen vallen sterker op.
Studies tonen aan dat jongeren tabaksproducten minder interessant vinden wanneer herkenbare logo's, opvallende kleuren en andere marketingelementen verdwijnen. Daardoor wordt de stap naar een eerste sigaret voor sommige jongeren minder vanzelfsprekend.
Daarnaast geldt sinds april ook al een verbod op het uitstallen van tabaksproducten in winkels. Dat betekent dat sigaretten en andere tabakswaren niet langer zichtbaar mogen worden gepresenteerd aan klanten.
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kunnen dergelijke maatregelen helpen om de blootstelling aan tabaksreclame te verminderen. Wie in een winkel geen sigaretten meer ziet liggen, wordt ook minder snel verleid tot een spontane aankoop.
Verwacht geen onmiddellijke daling van het aantal rokers
Experts benadrukken wel dat de impact van deze maatregelen niet overschat mag worden. Een doorgewinterde roker zal doorgaans niet stoppen met roken enkel omdat een pakje een neutrale groenbruine kleur heeft gekregen.
Ook andere maatregelen blijken vaak een grotere invloed te hebben op het rookgedrag. Zo hebben prijsverhogingen, rookverboden en professionele begeleiding bij het stoppen met roken doorgaans een sterker effect op het aantal rokers.
Bovendien wordt het effect van neutrale verpakkingen meestal pas zichtbaar op langere termijn. Het gaat om een geleidelijk proces waarbij vooral wordt geprobeerd te voorkomen dat nieuwe generaties met roken beginnen.