Bouchez en Vandenbroucke lijnrecht tegenover elkaar in dossier

MR wil minder strenge aanpak, minister houdt vast aan verbod

De discussie over vapes en de bescherming van jongeren zorgt opnieuw voor spanningen binnen de federale regering. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez en minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) staan lijnrecht tegenover elkaar over de beslissing om de meeste smaakjes voor vapes te verbieden. Waar Bouchez waarschuwt voor economische gevolgen en een groeiende illegale markt, benadrukt Vandenbroucke dat het verbod noodzakelijk is om jongeren beter te beschermen tegen nicotineverslaving.

Verbod op smaakjes vanaf september 2028

Vanaf september 2028 verdwijnen vrijwel alle smaakjes voor vapes van de Belgische markt. Populaire varianten zoals appel, aardbei, watermeloen, cola, cappuccino en mojito zullen niet langer verkocht mogen worden. De bedoeling van de maatregel is om producten die vooral jongeren aanspreken minder aantrekkelijk te maken.

Voorstanders van vapes wijzen erop dat e-sigaretten voor sommige volwassen rokers een hulpmiddel kunnen zijn om te stoppen met traditionele sigaretten. Tegenstanders benadrukken echter dat de grote keuze aan zoete en fruitige smaken de drempel voor jongeren verlaagt om met nicotinegebruik te beginnen. Verschillende enquêtes tonen aan dat tot een kwart van de jongeren al eens heeft gevapet.

Bouchez: "Van 300 smaken naar één is excessief"

Tijdens een bezoek aan HEXA in Schelle, Belgische marktleider op gebied van vapes, uitte MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez scherpe kritiek op de regeringsbeslissing. Volgens hem gaat het verbod veel te ver.

"De smaken beperken van pakweg 300 naar 1 is excessief", stelde Bouchez. Volgens de liberale voorzitter zal een streng verbod consumenten niet doen stoppen met vapen, maar hen wel richting buitenlandse winkels of het illegale circuit duwen.

Hij wijst erop dat de hoge fiscale druk volgens hem nu al tot ongewenste effecten leidt. "Als die producten toegestaan blijven, is het beter een fiscaliteit te hebben waardoor mensen ze liever in België kopen dan in het buitenland", redeneert hij. Bouchez waarschuwt dat hierdoor "miljoenen euro's naar Luxemburg vloeien" en dat aankopen via internet soms zelfs "naar de maffia" gaan. Hij zegt dat de Belgische schatkist daardoor belangrijke inkomsten misloopt die anders gebruikt zouden kunnen worden voor de sociale zekerheid en preventiecampagnes.

Vandenbroucke ziet smaakjes als gevaar voor jongeren

Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke verdedigt de maatregel juist als een essentieel onderdeel van het gezondheidsbeleid. Hij waarschuwde eerder dat de vape volgens hem een product is waarmee een nieuwe generatie nicotineverslaafden dreigt te ontstaan.

"De vape is een uitvinding van een criminele industrie die een nieuwe generatie kinderen verslaafd wil maken aan nicotine. De talloze smaakjes camoufleren de enorme schadelijkheid van het product", verklaart de minister.

Volgens Vandenbroucke spelen net de zoete smaken een cruciale rol bij de aantrekkingskracht op jongeren. Hij wijst erop dat kinderen en jongeren door smaken zoals bubbelgum, popcorn of framboos ongemerkt nicotine binnenkrijgen en mogelijk ook andere schadelijke stoffen.

"Terwijl kinderen en jongeren genieten van de smaak van bijvoorbeeld bubbelgum, popcorn of framboos, krijgen ze nicotine binnen of zelfs teer of pesticiden. Een verbod op deze smaakjes is dan ook de enige oplossing om onze kinderen beter te beschermen en de macht van de tabakslobby te breken", aldus de minister.

Politieke discussie nog niet voorbij

De uiteenlopende standpunten tonen aan dat het debat over vapes nog lang niet beslecht is. Waar de ene zijde de nadruk legt op volksgezondheid en de bescherming van jongeren, waarschuwt de andere voor economische neveneffecten, grensaankopen en een grotere illegale handel.

Met het geplande verbod vanaf september 2028 lijkt de regering voorlopig vast te houden aan een strengere aanpak, al maakt de kritiek van Bouchez duidelijk dat de discussie over de toekomst van vapes en de regulering ervan de komende tijd ongetwijfeld zal blijven voortduren.