Viroloog Erika Vlieghe uit ernstige waarschuwing over nieuwe pandemie in haar boek

“Pandemieën kunnen terugkomen, ook in Europa”

We moeten er ons mentaal en praktisch op voorbereiden dat grote uitbraken en zelfs pandemieën kunnen terugkomen, ook in Europa. Zo waarschuwt infectiologe Erika Vlieghe in haar nieuw boek “Gepokt en gemazeld”.

Gebrek aan paraatheid voor COVID-19

In het boek beschrijft Vlieghe hoe we de afgelopen decennia, zeker in Europa, niet bezig waren met het creëren van een soort ‘pandemische paraatheid’. We dachten dat dergelijke pandemieën tot het verleden behoorden, tot COVID-19 in Europa aan land ging en zwaar om zich heen sloeg.

“We dachten niet aan strategische stocks en omarmden het mondmasker maar zeer laat als mogelijk preventiemiddel”, schrijft ze. Vlieghe pleit daarom voor een betere voorbereiding op nieuwe uitbraken en pandemieën.

Cyclus van ontkenning en paniek

Tijdens het uitdijen van de pandemie was er dan weer aandacht voor “hoe kunnen we een pandemie in de toekomst vermijden”, maar die aandacht verslapte opnieuw zodra de uitbraak onder controle was. Zo komen we steeds opnieuw in een cyclus van ontkenning en paniek, klinkt het.

Verouderd pandemieplan

Toch werd de afgelopen jaren een plan opgesteld dat zo dicht mogelijk aanleunt bij een pandemieplan, een zogeheten ‘grieppandemieplan’. Dat werd in 2009 nog eens geactualiseerd, maar bleek bij de uitbraak van COVID-19 niet meer up-to-date, onder meer door de zesde staatshervorming en de vorming van ziekenhuisnetwerken.

Pleidooi voor duidelijk langetermijnplan

Daarom pleit de infectiologe voor een uitgeschreven en uitgestippeld langetermijnplan, dat helder zegt wat er moet gebeuren en door wie. Dat plan moet dan worden geactualiseerd, bijgewerkt en ingeoefend. Ook de communicatie tijdens een pandemie moet rechtlijniger, in mensentaal en duidelijker zijn voor de burger.

“Een crisis zou niet het enige moment mogen zijn waarop we onze structuren op orde beginnen te zetten.”

Hoopvolle signalen na COVID-19

Er is ook hoopvol nieuws: vijf jaar na COVID-19 zijn verschillende controleorganen (zoals de Risk Management Group) versterkt, wordt er wekelijks gerapporteerd over luchtwegeninfecties en heeft ventilatie van binnenruimten aan belang gewonnen.