Dit is de reden waarom je deze zomer minder last hebt van wespen

Waar zijn de wespen gebleven?

Wie deze zomer al meerdere keren buiten heeft gegeten zonder voortdurend wespen van zich af te moeten slaan, beeldt het zich niet in. Natuurpunt meldt dat er in Vlaanderen momenteel opvallend minder gewone wespen zijn dan in de voorbije jaren. De natuurorganisatie wijst op een combinatie van weersomstandigheden en menselijke factoren die de ontwikkeling van de insecten sterk hebben beïnvloed. Toch betekent dat niet dat de rest van de zomer volledig wespenvrij zal verlopen. Dat meldt Natuurpunt in een persbericht aan onze redactie.

Koud en nat voorjaar vertraagde de ontwikkeling

Vooral het weer heeft een grote invloed gehad op de lage aantallen. Hoewel april uitzonderlijk droog was en ook eind mei en het begin van de zomer warm verliepen, zorgden de natte en koude periodes in mei en vooral begin juni ervoor dat de nesten van gewone wespen en hoornaars veel trager tot ontwikkeling kwamen.

Daardoor zijn er momenteel veel minder wespen actief dan normaal voor deze periode van het jaar. De insecten lopen als het ware achter op schema, waardoor mensen ze voorlopig minder vaak tegenkomen in tuinen, op terrassen en tijdens barbecues.

Opvallende trend in de cijfers

Ook de gegevens van waarnemingen.be bevestigen die evolutie. In warme en droge jaren, zoals 2022 en 2025, werden aanzienlijk meer gewone wespen gemeld. Tijdens de nattere jaren 2023 en 2024 lag het aantal waarnemingen duidelijk lager.

Opmerkelijk is dat 2026, ondanks de droge start van het voorjaar en de warme eerste zomerweken, voorlopig hetzelfde patroon volgt als een nat jaar. Volgens Natuurpunt is dat een uitzonderlijke ontwikkeling die erop wijst dat de ongunstige weersomstandigheden van mei en juni een blijvende invloed hebben gehad op de populatie.

Niet alleen het weer speelt een rol

Natuurpunt laat ook nog weten dat het weer niet de enige verklaring is voor de terugval. De gewone wesp kreeg de voorbije jaren meerdere tegenslagen te verwerken. Zo zorgen extreme weersomstandigheden ervoor dat nesten beschadigd raken of zelfs volledig verloren gaan. In erg natte jaren kunnen ondergrondse nesten onder water lopen, terwijl voedsel schaarser wordt en de insecten extra energie moeten investeren om hun kolonie opnieuw op te bouwen.

Daarnaast worden nog altijd veel wespennesten bestreden. Ook de opmars van de Aziatische hoornaar speelt mee, omdat die actief jaagt op andere insecten, waaronder wespen.

Vallen tegen Aziatische hoornaars treffen ook andere insecten

Een ander probleem zijn de vallen die in het voorjaar massaal werden geplaatst om koninginnen van de invasieve Aziatische hoornaar te vangen. Hoewel die bedoeld zijn om de exotische soort te bestrijden, blijken ze niet altijd selectief te werken.

Daardoor belanden ook koninginnen van de inheemse Europese hoornaar en van de gewone wesp in die vallen. Wanneer een koningin sterft voordat ze een nest kan opbouwen, verdwijnt ook de volledige toekomstige kolonie. Dat kan mee verklaren waarom de aantallen gewone wespen al enkele jaren onder druk staan.

Kunnen de wespen nog terugkomen?

Toch is het nog te vroeg om te besluiten dat er deze zomer nauwelijks wespen zullen zijn. Als de achterstand vooral veroorzaakt werd door de vertraagde nestontwikkeling, kunnen de aantallen later in de zomer alsnog toenemen. Een inhaalbeweging blijft dus mogelijk wanneer de weersomstandigheden gunstig blijven.

De natuurorganisatie roept intussen op om wespennesten niet automatisch te laten verwijderen. Wanneer een nest geen direct gevaar vormt en niemand hindert, laat je het beter ongemoeid. Gewone wespen vervullen immers een belangrijke rol in de natuur doordat ze onder meer muggen, vliegen en andere insecten vangen.

Wie een wesp of hoornaar ziet, kan bovendien helpen bij het natuuronderzoek door een foto te maken en de waarneming door te geven via Waarnemingen.be of de app ObsIdentify. Zo worden de gegevens toegevoegd aan de grootste natuurdatabank van België en krijgen onderzoekers een beter beeld van de evolutie van de insectenpopulaties.