Zo gaat je geld niet naar verkeerde doeleinden: Welke banken scoren goed op ethisch bankieren?

FairFin is een Belgische organisatie die ijvert voor een financiële wereld die transparant, democratisch en rechtvaardig is.

Wat beschouwt FairFin als een "ethische bank"?

"Wat veel mensen niet beseffen is dat spaargeld niet stilstaat bij de banken. Dat wordt gebruikt om winst te maken", zei Bram Trachet.

"Voor ons is een bank die ethisch is - of rechtvaardig en transparant is - een bank die niet enkel kijkt hoe ze op korte termijn zo snel mogelijk winst kan maken voor de aandeelhouders, maar die ook de langetermijnkosten voor de maatschappij mee in rekening neemt bij de beslissingen die ze maakt."

Trachet noemde als voorbeeld een oliebedrijf dat een installatie wil bouwen in Rusland. "Een bank die niet met ethiek bezig is gaat naar de korte termijn kijken en zeggen: oké, als het maar geld opbrengt."

"Een ethische bank gaat zeggen: Rusland is misschien niet zo'n goed idee op dit moment. En een olie-installatie zorgt voor tientallen jaren extra uitstoot, in tijden van klimaatopwarming. Die bank gaat die kosten meenemen en dan eerder investeren in bijvoorbeeld hernieuwbare energie in Europa."

Wie bepaalt of een bank ethisch is of niet?

Wie bepaalt of een bank ethisch is of niet? Wie is "de jury"? "Een deel de wet; sommige dingen zijn gewoon verboden. In België is het voor banken verboden om te investeren in clusterwapens."

"Maar er is veel beleidsruimte voor banken om zelf te bepalen wat ze wel en niet doen. En wij bij FairFin zien het een beetje als onze taak om dat te evalueren."

Welke criteria gebruikt FairFin?

Welke criteria gebruikt FairFin om te bepalen of iets ethisch is of niet? "Het is niet ethisch als het schade toebrengt aan mens of planeet. Spaarders willen wel dat hun geld iets opbrengt, maar ze willen niet dat dit ten koste gaat van mensenrechten, of dat het bijvoorbeeld bijdraagt aan de genocide in Gaza."

"Het is vaak geen zwart-witverhaal of het wapenbeleid van een bank ethisch is of niet. Dan gaan we echt kijken: welke wapenbedrijven financiert de bank? Sluit ze kernwapens uit? Sluit ze controversiële wapens uit die geen onderscheid maken tussen militairen en burgers?"

Verschillende thema's

Het gaat ook over verschillende thema's, benadrukte Trachet. "Sommige mensen vinden klimaat heel belangrijk, andere mensen vinden het belangrijk dat hun geld niet naar wapens gaat. Op onze website kan je thema per thema gaan kijken hoe jouw bank scoort op dat thema."

Triodos Bank en vdk bank scoren goed

FairFin publiceert om de twee jaar ook de Bankwijzer. "Dat is een ranking van alle banken die in België actief zijn. Op basis van tien thema's gaan we in het beleid van de banken duiken, dat evalueren en daar scores aan toekennen. Zo kan je zien of je bank het goed of minder goed doet."

Zo scoort KBC 61%, ING 51% en Belfius 46%. "Er zijn op dit moment twee banken die het echt goed doen op de Bankwijzer. Dat zijn Triodos Bank en vdk bank. Die zijn vooruitgegaan tegenover twee jaar geleden." Tridios Bank scoort 95%, vdk bank 84%.