Interview. Spaar jij ook al je geld? Financieel expert waarschuwt voor groot risico

Waarom zoveel Belgen voor een spaarrekening kiezen

Voor veel Belgen is de spaarrekening nog altijd de eerste keuze wanneer ze geld opzijzetten. Het grote voordeel is duidelijk: er is weinig risico aan het hebben van een spaarrekening. Bovendien worden gelden op een spaarrekening in België wettelijk beschermd tot 100.000 euro per persoon en per bank via het Garantiefonds.

Beleggen voelt voor de meeste Belgen nog aan als een groot risico met weinig garanties voor opbrengsten. Volgens Ben Granjé speelt daarbij ook een psychologisch mechanisme een belangrijke rol. “Mensen zijn heel slecht in probabiliteit of waarschijnlijkheidsleer. Dus ze verkiezen de zekerheid van een klein verlies op een spaarboekje boven de mogelijkheid van winst met beleggen”, vertelt hij aan Redactie24.

Dat betekent niet dat een spaarrekening geen nut heeft. Voor een financiële buffer en geld dat op korte termijn nodig is, kan sparen juist belangrijk zijn. Maar voor geld dat jarenlang niet nodig is, moet volgens Granjé ook rekening gehouden worden met de koopkracht.

Beurscrashes krijgen veel meer aandacht dan rustig herstel

Een van de redenen waarom mensen huiverig zijn voor beleggen, is volgens Granjé de manier waarop beursnieuws vaak wordt voorgesteld. “Ik begrijp dat wel, want meestal worden beursgebeurtenissen, meestal bij een ramp of crisis in kranten en films, heel negatief in beeld gebracht.”

“Iedereen heeft al eens gelezen: de beurs kleurt rood of dat bedrijf zakt helemaal weg op de beurs.” Volgens Granjé kan dat ervoor zorgen dat beleggers vooral het risico op korte termijn zien. Een tijdelijke daling kan daardoor veel emotioneler aanvoelen dan een geleidelijke stijging over een langere periode.

“De waarschijnlijkheid van een verlies daalt naarmate je langer belegd blijft” - Ben Granjé

Het is belangrijk om de beleggingshorizon of lengte van je belegging mee in het verhaal van beleggen te nemen. Op korte termijn kunnen aandelenkoersen sterk schommelen. Wie geld belegt dat hij over enkele maanden nodig heeft, kan daardoor op een slecht moment gedwongen worden om met verlies te verkopen.

“Als je het beurswezen een beetje vanop een afstand bekijkt dan zie je dat er op korte termijn schommelingen op de beurs zijn, maar de waarschijnlijkheid van een verlies daalt naarmate je langer belegd blijft.”

“Uit studies blijkt dat bij een belegging na 10 à 15 jaar de waarschijnlijkheid van verlies erg dicht bij nul ligt en de waarschijnlijkheid van winst wordt steeds groter.” Dit illustreert volgens Granjé waarom een lange beleggingshorizon belangrijk is wanneer iemand in aandelen wil investeren.

Het grootste gevaar kan volgens Granjé paniek zijn

Wie belegt, moet volgens Granjé ook leren emotioneel omgaan met tussentijdse koersdalingen. “Zo zakte bijvoorbeeld op een bepaald moment de koers van bedrijven die elektronische chips maken met 10 à 15 procent, sommigen zelfs wat meer. En dan is er ineens grote paniek.”

Maar een forse koersdaling op korte termijn betekent niet automatisch dat een langetermijnbelegging mislukt. “Aan het einde van de week had de beurs zich hersteld en was het opnieuw rustig op de markt van chipproducenten. Tijdens zo’n momenten moet je je koelte kunnen bewaren.”

Spaarrekening beschermt niet tegen inflatie

Het belangrijkste argument van Granjé om te kiezen om vrij beschikaar geld te beleggen in plaats van op een spaarrekening te zetten, gaat echter niet over beurskoersen, maar over inflatie. “De afgelopen vijf jaar, met de coronaperiode erbij, is er min of meer 25 à 30% van de koopkracht van je geld op een spaarrekening verdampt. Omdat de inflatie zo hoog was en de rente op je spaarboekje zo laag.” Spaargeld is dus niet immuun voor verlies. De rekening kan hetzelfde bedrag blijven tonen, terwijl dat bedrag minder waard wordt in reële termen.

Geld op je spaarrekening is minder waard dan vijf jaar geleden

Dat probeert Granjé duidelijk te maken met een eenvoudig voorbeeld. “Dus je denkt, mijn geld staat veilig op mijn spaarboekje. Maar je 100 euro van vijf jaar geleden is vandaag de facto nog maar 75 euro waard en ondertussen is alles duurder geworden.”

Financiële risico's kunnen verschillende vormen aannemen. Bij beleggen zie je het risico dagelijks op je scherm via stijgende en dalende koersen. Bij sparen is het risico veel minder zichtbaar. “Je moet je daar als spaarder bewust van zijn.”

Inflatie werkt immers geleidelijk. Wie jarenlang een groot bedrag op een spaarrekening laat staan tegen een rente die lager ligt dan de inflatie, verliest in stilte redelijk wat aan koopkracht.

Sparen en beleggen kunnen volgens Granjé naast elkaar bestaan

Een financiële buffer op een spaarrekening blijft nuttig voor onverwachte uitgaven en financiële verplichtingen op korte termijn.Voor geld dat je op langere tijd niet nodig hebt, kan beleggen volgens hem wel een manier zijn om op lange termijn een hoger potentieel rendement na te streven. 

Zijn conclusie is duidelijk: Wie naar zijn financiële toekomst kijkt, moet volgens Granjé zowel het risico van beleggen als het risico van koopkrachtverlies door inflatie op een spaarrekening meenemen in zijn beslissing.

De belangrijkste vraag voor een spaarder is daarom niet alleen hoeveel geld er vandaag op de rekening staat, maar ook hoeveel dat geld over tien, vijftien of twintig jaar nog daadwerkelijk waard zal zijn. En daarop kan je anticiperen en ook geld beleggen zodat het meer zou kunnen opbrengen dan de inflatie waardoor je aan koopkracht wint en kan sparen voor later.