Steeds meer mensen doen dit om beter te slapen, maar experten trekken aan de alarmbel

Waarom zoveel mensen naar ruis grijpen

Veel gebruikers zetten white noise op omdat het hun gedachten lijkt te temperen. Het monotone geluid maskeert omgevingsgeluiden en zorgt voor afleiding, waardoor sommigen makkelijker wegzakken. Volgens slaapexperte Inge Declercq is die redenering begrijpelijk, maar tegelijk ook een teken dat er méér aan de hand kan zijn. “Als je afleiding nodig hebt om in slaap te vallen, is het belangrijk om hulp te zoeken”, citeert VRTNWS haar bij Radio 1.

De experte benadrukt dat ons lichaam anders geprogrammeerd is dan veel mensen denken. “Je brein heeft ontprikkeling nodig om goed te slapen. We zijn neurobiologisch geprogrammeerd om te slapen in stilte en donkerte.” White noise voelt dus rustgevend aan omdat het andere prikkels overstemt, maar het vervangt niet de natuurlijke rust die het lichaam eigenlijk nodig heeft.

Schijnrust die je slaap kan verstoren

Verschillende studies tonen aan dat een constante geluidsstimulus niet zonder gevolgen is. Vanaf ongeveer 32 à 33 decibel kan er al impact zijn op slaapkwaliteit en gehoor. Toch laten veel mensen het geluid de hele nacht doorlopen, soms zelfs op een te hoog volume. Declercq waarschuwt dat boven 65 à 70 decibel stress kan ontstaan, terwijl dat net het tegenovergestelde is van wat bedoeld wordt.

Ook bij studenten is white noise populair, zeker tijdens examenperiodes. Maar volgens Declercq is het effect sterk overschat. “Onderzoek toont enkel een beperkt positief effect bij jongeren met ADHD of leerstoornissen. Voor anderen is er geen voordeel, soms zelfs een negatief effect.” Het brein moet complexe informatie verwerken en associaties maken: achtergrondgeluid helpt daar zelden bij.

Lees ook: Van stress naar slaap: hoe je je gedachten ‘s avonds tot rust brengt

Gevaar voor baby’s: een nieuwe slechte gewoonte

Baby’s in slaap krijgen met white noise-apparaatjes is eveneens een trend. Op sociale media worden toestellen massaal aangeprezen als wondermiddel voor jonge ouders. Toch ziet Declercq daar een risico. Ze waarschuwt voor conditionering: kinderen die enkel slapen wanneer er geluid is.

“Baby’s moeten leren slapen in stilte en donkerte. Hun gehoor is niet gemaakt om constant gestimuleerd te worden,” zegt ze. En hoewel sommige baby’s snel indommelen bij een ruis op de achtergrond, kan dat op lange termijn hun natuurlijke slaap-waakritme verstoren.

Het oordeel van de experten

White noise is dus niet noodzakelijk ‘gevaarlijk’, maar zeker niet zo onschuldig als vaak wordt gedacht. Het kan de slaap verstoren in plaats van verbeteren, stress veroorzaken bij te hoog volume, en bij kinderen tot ongezonde gewoontes leiden. Volgens Declercq is matiging cruciaal, maar nog belangrijker is het begrijpen waarom iemand überhaupt ruis nodig heeft om te kunnen slapen.

“Gebruik het met mate, en zeker niet als standaard hulpmiddel om te slapen,” besluit ze.