Vraag voor nieuwe wereldkaart in atlassen: “Het lijkt gewoon, maar is dat niet”
De Afrikaanse Unie roept op tot een wereldwijde herziening van de traditionele wereldkaart. Via de campagne ‘Correct the Map’ wil ze komaf maken met de Mercatorprojectie, die Afrika structureel verkleint en daarmee het continent symbolisch marginaliseert.
Historische vertekening
De Mercatorprojectie, ontwikkeld in de 16e eeuw door de Vlaamse cartograaf Gerard Mercator, was bedoeld om navigatie op zee te vergemakkelijken. Hoewel windrichtingen correct worden weergegeven, leidt de projectie tot ernstige schaalvervormingen.
Landen dichter bij de polen, zoals Groenland en Rusland, lijken veel groter dan ze werkelijk zijn, terwijl gebieden rond de evenaar zoals Afrika en Zuid-Amerika juist worden verkleind.
Symbolische marginalisatie
Volgens Selma Malika Haddadi, vicevoorzitter van de Commissie van de Afrikaanse Unie, heeft deze cartografische vertekening verstrekkende gevolgen. “Het lijkt misschien gewoon een kaart, maar dat is het niet,” stelt ze.
De onderrepresentatie van Afrika op de kaart beïnvloedt hoe het continent wordt gepercipieerd in media, onderwijs en beleid. Het draagt bij aan stereotypering en ondermijnt de identiteit en trots van Afrikanen.
Pleidooi voor Equal Earth
De campagne ‘Correct the Map’, gesteund door belangenorganisaties zoals Afrika No Filter en Speak Up Africa, pleit voor het gebruik van de Equal Earth-projectie. Deze kaart, ontwikkeld in 2018, geeft landen weer volgens hun werkelijke oppervlakte.
Lees ook: Minister Zuhal Demir is heel duidelijk: "Het is beschamend, we kunnen zo niet verder gaan"
Vooral in het onderwijs wordt aangedrongen op een overstap, zodat Afrikaanse kinderen een realistischer beeld krijgen van hun continent en zijn wereldwijde betekenis.
Politieke en diplomatieke stappen
De Afrikaanse Unie heeft haar steun uitgesproken voor de campagne en wil via diplomatieke kanalen verandering bewerkstelligen. Er is een verzoek ingediend bij de Verenigde Naties, waar een commissie van experts zich zal buigen over de kwestie. Het doel is om de Equal Earth-projectie als nieuwe standaard te laten erkennen door internationale instellingen.
Technologische vooruitgang en obstakels
Hoewel Google Maps sinds 2018 op desktop een 3D-weergave toont die de schaalverhoudingen beter benadert, blijft de Mercatorprojectie in veel toepassingen dominant. Vooral in mobiele apps en educatieve materialen is de oude kaart nog steeds de standaard.
Wie was Mercator?
Gerard Mercator (1512–1594), geboren als Gerard De Kremer in Rupelmonde, was een Vlaamse cartograaf, instrumentmaker en graveur. Hij staat bekend als de grondlegger van de moderne cartografie en ontwikkelde in 1569 de beroemde Mercatorprojectie.
Deze projectie was revolutionair voor de scheepvaart: kompasrichtingen konden als rechte lijnen op kaarten worden weergegeven, wat navigatie aanzienlijk vergemakkelijkte. Mercator zag zichzelf niet enkel als kaartenmaker, maar als kosmograaf, een wetenschapper die de structuur van het heelal en de aarde bestudeerde.
Naast zijn cartografisch werk introduceerde hij ook het woord “atlas” als benaming voor een verzameling kaarten. Zijn invloed reikte ver buiten zijn tijd: zijn technieken en inzichten vormen nog steeds de basis van veel moderne kaarten.
Recente artikelen
