Wat er misloopt met het uitstalverbod voor sigaretten
Sinds 1 april 2025 mogen sigaretten en andere tabaksproducten in België niet langer zichtbaar uitgestald worden in winkels. Ze moeten in gesloten kasten worden bewaard en klanten moeten er expliciet om vragen. De maatregel moet roken minder toegankelijk maken en impulsaankopen ontmoedigen. Toch tonen recente controles aan dat het daar opvallend vaak fout loopt.
Uit cijfers die Els Van Hoof (CD&V) opvroeg, blijkt dat bij bijna één op drie controles in de tweede helft van 2025 een overtreding werd vastgesteld. Vooral het uitstalverbod zelf blijkt een struikelblok.
Regels zijn duidelijk, naleving minder
De kern van het uitstalverbod is eenvoudig: tabaksproducten mogen niet zichtbaar zijn voor klanten. Geen rekken achter de kassa, geen halfopen schuifsystemen waarbij pakjes toch te zien zijn. Toch blijkt in de praktijk dat sommige winkels de regels niet strikt toepassen of creatief interpreteren.
“In die periode werd bij 31 procent van de controles een overtreding vastgesteld,” stelt Van Hoof in een bericht aan onze redactie. “Nochtans is de regel vrij eenvoudig: tabaksproducten mogen niet zichtbaar zijn.”
In totaal werden in de tweede helft van 2024 en de eerste helft van 2025 meer dan drieduizend controles uitgevoerd. Honderden keren werd een inbreuk vastgesteld. Sinds midden 2024 werden tientallen processen-verbaal opgesteld.
Nieuwe manieren om zichtbaar te blijven
Wat volgens Van Hoof extra zorgen baart, is dat het uitstalverbod soms wordt gecompenseerd met alternatieve vormen van promotie. Denk aan opvallende signalisatie in winkels of subtielere marketing via sociale media.
“We zien dat het uitstalverbod wordt gecompenseerd met andere, subtielere vormen van reclame,” zegt het federaal parlementslid. “Dat bewijst opnieuw hoever sommige spelers willen gaan, zonder rekening te houden met de volksgezondheid.”
Volgens haar toont het stijgend aantal inbreuken aan dat een deel van de sector hardleers blijft.
Boetes kunnen hoog oplopen
Overtredingen van het reclame- en uitstalverbod worden bestraft met administratieve geldboetes. Die starten rond 2000 euro voor kleinere handelaars en kunnen oplopen tot tienduizenden euro’s voor grotere spelers in de keten. Bij herhaalde inbreuken kan het parket worden ingeschakeld.
Van Hoof pleit daarom voor blijvende controles en eventueel bijkomende maatregelen. “Het aandeel overtredingen zou niet hoger mogen liggen dan enkele procenten. Dat bereik je alleen door vol te houden en regelmatig te controleren.”
Het uitstalverbod is ingevoerd om roken minder zichtbaar en minder normaal te maken in het dagelijkse winkelbeeld. Maar zolang bij bijna één op drie controles iets fout blijkt te lopen, blijft de vraag hoe waterdicht de maatregel in de praktijk echt is.
Gerelateerde artikelen
Recente artikelen
