Uitgelegd. De 4 redenen waarom Bouchez een btw-verhoging blokkeert

1. Een hogere btw tast de koopkracht aan

De eerste reden is volgens MR eenvoudig: als de btw stijgt, worden bepaalde producten en diensten duurder. Wie hetzelfde blijft kopen, moet daardoor meer betalen. Het geld dat gezinnen aan die hogere prijzen besteden, kunnen ze niet meer gebruiken voor andere uitgaven.

Georges-Louis Bouchez spreekt over meer dan 2 miljard euro minder koopkracht voor de Belgen. Vooral mensen met een lager inkomen en de middenklasse zouden volgens hem de gevolgen voelen. Zij besteden immers een groot deel van hun budget aan dagelijkse benodigdheden, zoals voeding, kleding en andere huishoudelijke uitgaven.

Hoe groot de impact precies is, hangt af van welke btw-tarieven de regering wil verhogen, voor welke producten dat gebeurt en in welke mate bedrijven de hogere belasting doorrekenen aan hun klanten.

Voor MR is het dan ook niet logisch om de begroting te verbeteren door consumenten meer te laten betalen. De partij vreest dat gezinnen daardoor minder geld overhouden op het einde van de maand, net op een moment waarop veel mensen hun uitgaven al zorgvuldig moeten plannen.

2. De btw-verhoging kan de inflatie verder aanwakkeren

Een tweede argument heeft te maken met inflatie. Dat is de algemene stijging van de prijzen, waardoor je met hetzelfde bedrag minder kunt kopen. Als de btw op bepaalde producten stijgt, kan dat de verkoopprijs verhogen. Wanneer veel producten duurder worden, kan dat ook een invloed hebben op de inflatiecijfers. 

Bouchez waarschuwt dat de inflatie volgens hem al bijzonder hoog ligt, met een stijging van bijna 3,6 procent op jaarbasis. Hij verwijst daarnaast naar een verwachting van 5 procent. "Door de hoge energieprijzen wordt voor volgend jaar zelfs 5% verwacht", schrijft hij.

Een hogere btw is niet automatisch de enige of belangrijkste oorzaak van inflatie. Energieprijzen, lonen, transportkosten en internationale ontwikkelingen spelen eveneens een rol.

Toch is de bezorgdheid van MR duidelijk: als de prijzen door een belastingverhoging verder stijgen, kunnen gezinnen nog meer koopkracht verliezen. De partij wil vermijden dat de regering een begrotingsprobleem oplost met een maatregel die het leven voor consumenten duurder maakt.

3. Minder consumptie kan de economische groei afremmen

De derde reden is het mogelijke effect op de economie. Volgens Bouchez is de economische groei in Europa al zwak en steunt de Belgische economie voor een belangrijk deel op de binnenlandse consumptie. Dat betekent dat de uitgaven van gezinnen een belangrijke rol spelen in de economische activiteit.

Wanneer consumenten meer moeten betalen voor dezelfde producten, houden ze minder geld over voor andere aankopen. Sommige gezinnen zullen bijvoorbeeld minder vaak op restaurant gaan, minder kleding kopen of grotere aankopen uitstellen. Als veel mensen dat tegelijk doen, kunnen winkels en andere bedrijven minder verkopen.

Dat kan vervolgens gevolgen hebben voor de economie. Bedrijven die minder verkopen, hebben mogelijk minder ruimte om te investeren, nieuwe medewerkers aan te werven of bestaande jobs te behouden.

Bouchez vreest daarom dat een btw-verhoging de economische groei verder onder druk zet, zeker in een periode waarin internationale onzekerheid bedrijven en consumenten al voorzichtiger kan maken.

Het effect is niet voor elke btw-verhoging hetzelfde. Veel hangt af van de omvang van de maatregel, de betrokken producten en de reactie van consumenten. MR vindt het risico echter groot genoeg om de maatregel af te wijzen.

4. Belgische winkels verliezen mogelijk klanten aan het buitenland

Het vierde argument gaat over de concurrentiepositie van de Belgische distributiesector. Daarmee bedoelt Bouchez onder meer supermarkten en andere grote winkelketens. 

"Belgen kopen vandaag al voor meer dan 700 miljoen euro aan dagelijkse producten in het buitenland. Daarbij woont 56% van onze landgenoten op minder dan 25 kilometer van een landsgrens", aldus Bouchez.

Voor die consumenten is het soms relatief eenvoudig om boodschappen over de grens te doen. Als producten in België duurder worden door een btw-verhoging, kan het aantrekkelijker worden om in Nederland, Frankrijk, Duitsland of Luxemburg te winkelen. Of dat daadwerkelijk gebeurt, hangt onder meer af van de prijsverschillen, de afstand en het soort producten.

Dat baart MR zorgen omdat de Belgische winkels daardoor omzet kunnen verliezen. De distributiesector stelt bovendien veel mensen tewerk, van laaggeschoolde medewerkers tot gespecialiseerde functies en leidinggevenden.

De redenering van Bouchez is dat een hogere btw niet alleen de consument raakt, maar mogelijk ook Belgische bedrijven en hun werknemers. De precieze impact op de grenshandel is moeilijk in te schatten en afhankelijk van de concrete belastingmaatregelen en de prijsverschillen met de buurlanden.

Waarom dit conflict zo belangrijk is voor de regering-De Wever

De vier argumenten tonen waarom MR een btw-verhoging niet als een eenvoudige oplossing voor de begroting ziet. De partij vreest gevolgen voor de koopkracht, de inflatie, de economische groei en de werkgelegenheid in de Belgische distributiesector.

Tegelijk moet de federale regering op zoek naar manieren om de overheidsfinanciën op orde te krijgen. Het is nu afwachten of premier Bart De Wever toch zal blijven vasthouden aan een btw-verhoging of dat hij en de andere coalitiepartners zullen toegeven aan de weigering van MR en een btw-verhoging van het lijstje met maatregelen zullen schrappen.