INTERVIEW. Kankerverwekkende isolatie in huizen in Nederland: ook in België?

woningen huizen in een straat

In Nederland is een groot gezondheidsprobleem aan het licht gekomen rond isolatiemateriaal dat in tienduizenden woningen is gebruikt en kankerverwekkend blijkt te zijn. Het middel werd op grote schaal in Nederland gebruikt. Wij zochten uit of dit probleem zich in België ook stelt. We legden de vraag voor aan de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid en aan Buildwise, het innovatiecentrum voor de Belgische bouwsector. 

Wat is er aan de hand in Nederland met spouwmuurisolatie?

Een artikel in BVVVARA beschrijft de situatie. Onderzoek van het tv-programma Zembla toont aan dat er in veel huizen in Nederland UF-schuim is toegepast voor spouwmuurisolatie, een materiaal dat formaldehyde bevat, een kankerverwekkende stof. Bewoners ondervinden klachten zoals irritatie van ogen, neus en keel, hoofdpijn en misselijkheid. 

Uit metingen in sommige huizen blijkt dat het probleem zo groot is dat gezondheidsdiensten bewoners hebben geadviseerd de woning te verlaten. Formaldehyde is schadelijk bij langdurige blootstelling en kan leiden tot keelkanker of leukemie, aldus RTL Nieuws. De kwestie is een probleem dat zich op verschillende locaties in Nederland stelt, omdat het materiaal al decennialang wordt gebruikt en sinds 2020 opnieuw op grote schaal bij isolatiewerkzaamheden wordt toegepast. 

Deze kwestie roept natuurlijk ook bij Belgische huiseigenaars de vraag op: komt dit ook voor in België? Is er reden tot ongerustheid? Wij trokken op onderzoek en legden ons oor te luister bij zowel FOD Volksgezondheid als een expert binnen de bouwsector.

FOD Volksgezondheid bevestigt beschikbaarheid in België

Annelies Wynant van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu (FOD VVVL) liet ons weten dat de producten ook beschikbaar zijn in België. "De producten waarnaar verwezen wordt in het Nederlands artikel zijn ook op de Belgische markt beschikbaar en zijn, na verificatie, conform de wetgeving. Ze zijn wel enkel te koop aan professionals. Het risico aan blootstelling aan formaldehyde is er vooral tijdens het plaatsingsproces."

Buildwise heeft geen weet van gebruik UF-schuim

Buildwise, vroeger gekend onder de naam Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB), is het innovatiecentrum voor de Belgische bouwsector en werd opgericht in 1959. Tom Haerinck, expert bij Buildwise, geeft duidelijkheid over de situatie aan Redactie24. “Buildwise heeft geen weet van actuele na-isolatiewerkzaamheden die nog uitgevoerd worden met UF-schuim.”

“Voor na-isolatie van spouwmuren werkt België met STS 71-1 en een BCCA-kwaliteitskader. Daarbinnen wordt expliciet gewerkt met systemen die geschikt zijn en een ATG-certificaat hebben. Vandaag is er geen enkel gecertificeerd na-isolatiesysteem op basis van UF-schuim.”

Historisch gebruik van UF-schuim in België

UF-schuim werd in België wel in het verleden toegepast, al is het onduidelijk tot wanneer precies. Volgens enkele bronnen dateert het gebruik van zo’n 45 jaar geleden. “UF-schuim voor na-isolatie is in ongebruik geraakt omdat het vaak problemen gaf. Tijdens het drogen krimpt het schuim, waardoor de isolatie los kan komen van het binnen- of buitenspouwblad. Dit beïnvloedt de kwaliteit van de isolatie negatief”, legt Haerinck uit.

Hoewel het schuim formaldehyde kan afgeven, is het onduidelijk in welke mate dit nog gezondheidsrisico’s oplevert in woningen waar het decennia geleden werd aangebracht. “Om blootstelling te veroorzaken, moet het gas ook de weg naar de binnenruimte vinden. Als de binnenwand luchtdicht is afgewerkt, is dit niet evident. Vanuit onze werking hebben we geen signalen ontvangen van klachten over de binnenluchtkwaliteit in woningen met historisch UF-schuim.”

Veiligheidsregels en wetgeving in België

“Formaldehyde is niet verboden in België. Er geldt wel een Reach restrictie voor materialen die formaldehyde uitstoten. Vanaf 6 augustus dit jaar wordt dit ook nog strenger”, licht Haerinck toe. Deze regelgeving beperkt de blootstelling aan de stof en zorgt ervoor dat nieuw gebruikte materialen veilig zijn voor bewoners.

Bovendien bestaat er geen gecertificeerd na-isolatiesysteem op basis van UF-schuim binnen het BCCA-kwaliteitskader. Hierdoor is het gebruik van UF-schuim in moderne toepassingen effectief uitgesloten. “Eigenaars die zich zorgen maken over historisch aangebrachte UF-schuim isolatie kunnen dit laten verwijderen door gespecialiseerde firma’s. De spouw kan daarna opnieuw gecontroleerd en geïsoleerd worden met een modern en performant systeem”, raadt Haerinck aan voor mensen die toch ongerust zijn.