Koffiedrinkers opgelet: populaire manier van koffiezetten verhoogt je slechte cholesterol

Waarom ongefilterde koffie minder goed is voor je cholesterol

Koffie bevat van nature verschillende stoffen. Twee daarvan zijn cafestol en kahweol. Dit zijn olieachtige stoffen die van nature in koffiebonen voorkomen en tijdens het zetten in de koffie terecht kunnen komen.

Vooral cafestol kan het cholesterolgehalte in het bloed verhogen. Verschillende wetenschappelijke onderzoeken tonen aan dat deze stof de hoeveelheid LDL-cholesterol kan doen stijgen. Dat effect is vooral relevant wanneer je regelmatig koffie drinkt die veel cafestol bevat.

Het LDL-cholesterol wordt vaak het slechte cholesterol genoemd. Wanneer er te veel LDL-cholesterol in het bloed zit, kan het zich ophopen in de wanden van bloedvaten. Daardoor kunnen de bloedvaten vernauwen en neemt het risico op hart- en vaatziekten toe.

Dat betekent niet dat iedere kop ongefilterde koffie meteen schadelijk is. Het gaat vooral om de hoeveelheid die je binnenkrijgt en hoe vaak je deze koffie drinkt. Wie dagelijks meerdere koppen zet met een methode die veel cafestol doorlaat, kan daardoor zijn cholesterolgehalte beïnvloeden.

Welke koffie bevat de meeste cholesterolverhogende stoffen?

Niet iedere kop koffie bevat evenveel cafestol en kahweol. Vooral de manier waarop je de koffie zet, bepaalt hoeveel van deze stoffen uiteindelijk in je kopje terechtkomen. Het Nederlandse Voedingscentrum maakt daarom onderscheid tussen verschillende bereidingsmethoden.

Koffie uit een cafetière, ook wel French press genoemd, bevat relatief veel van deze stoffen. Bij deze methode blijven de gemalen koffiebonen langere tijd in contact met het hete water. Vervolgens duw je een metalen filter naar beneden. Dat filter houdt de koffieprut tegen, maar laat een groot deel van de cholesterolverhogende stoffen door.

Ook gekookte koffie en Turkse of Griekse koffie bevatten relatief veel cafestol en kahweol. Bij espresso en koffie uit een moka-pot liggen de hoeveelheden doorgaans lager dan bij koffie uit een cafetière, maar ze kunnen nog altijd hoger zijn dan bij gewone filterkoffie.

Papierfilterkoffie is op dit vlak een betere keuze. Het papieren filter houdt het grootste deel van de olieachtige stoffen tegen, zodat er veel minder in je kopje belandt. Ook oploskoffie bevat doorgaans weinig van deze stoffen.

Onderzoek toont aan dat het verschil aanzienlijk kan zijn

Dat ongefilterde koffie het cholesterol kan verhogen, is niet alleen een theoretische mogelijkheid. In een onderzoek dat in 1996 in het medische tijdschrift BMJ verscheen, vergeleken wetenschappers de effecten van koffie uit een cafetière met die van gefilterde koffie.

De deelnemers dronken gedurende zes maanden dagelijks vijf tot zes sterke koppen koffie. Bij de groep die cafetièrekoffie dronk, steeg het LDL-cholesterol gemiddeld met 9 tot 14 procent ten opzichte van de groep die filterkoffie dronk. Toen de deelnemers stopten met de cafetièrekoffie, waren de veranderingen omkeerbaar.

Het gaat hier wel om een onderzoek met een vrij hoge dagelijkse koffieconsumptie. Je kunt de resultaten dus niet zomaar toepassen op iedereen die af en toe een kop cafetièrekoffie drinkt. Toch laten ze zien dat de bereidingswijze een meetbaar verschil kan maken.

Zo maak je je dagelijkse koffie beter voor je cholesterol

Het goede nieuws is dat je niet noodzakelijk minder koffie hoeft te drinken om de hoeveelheid cholesterolverhogende stoffen te beperken. Je kunt vooral letten op de manier waarop je koffie zet.

Kies bijvoorbeeld voor koffie die met een papieren filter wordt bereid. Dat filter houdt het grootste deel van de cafestol en kahweol tegen. Ook koffie uit koffiepads en oploskoffie bevatten doorgaans weinig van deze stoffen.

Drink je graag koffie uit een cafetière? Dan kun je overwegen om een deel van je koppen te vervangen door filterkoffie. Het Nederlandse Voedingscentrum adviseert om koffie uit een cafetière liever te vermijden of je te beperken tot maximaal één kopje per dag. Daarbij gaat het om een kopje van 125 milliliter.