Op deze plaats is het momenteel snikheet: temperaturen tot 42 graden
Bij november denk je hier al snel aan een dikke jas en donkere namiddagen. Elders op de wereld loopt de temperatuur intussen op tot ver boven de 40 graden. Een meetstation dat bovenaan een internationaal overzicht staat, laat zien hoe groot dat verschil kan zijn. Toch vertelt het cijfer op de thermometer maar een deel van het verhaal. Pas als je weet wat op die plek normaal is, wordt duidelijk hoe ver het weer daar uit de pas loopt.
Waar werd ruim 42 graden gemeten?
Bij het meetstation Curtin Aero in het noordwesten van Australië liep de temperatuur op tot 42,8 graden. Daarmee stond Curtin bovenaan een internationaal overzicht van gemelde maxima over 24 uur. Fitzroy Crossing, eveneens in West-Australië, volgde in datzelfde overzicht met 42,6 graden. Het gaat om gemeten luchttemperaturen. De cijfers zeggen dus hoe warm de lucht was bij de meetstations, los van hoe warm het in de zon aanvoelde.
De hitte bleef niet beperkt tot die twee plaatsen. In grote delen van Noord-Australië werden in de voorbije week dagmaxima van 40 tot 45 graden opgetekend. In delen van onder meer noordelijk Queensland en het uiterste noorden van de Kimberley was er sprake van hittegolven. De 42,8 graden in Curtin zijn een momentopname uit een bredere periode waarin de hitte op meerdere plaatsen aanhield.
Hoeveel warmer is dat dan een gewone novemberdag in Curtin?
In Curtin Aero bedraagt het gemiddelde dagelijkse novembermaximum 39,8 graden. De gemeten 42,8 graden liggen daar precies 3 graden boven. Voor ons klinkt bijna 43 graden extreem, maar in deze streek ligt een gewoon novembermaximum al dicht bij 40 graden. Het station heeft in november in het verleden zelfs 47,3 graden gemeten.
November valt in Australië aan het einde van de lente. Terwijl we hier de winter naderen, gaat het zuiden van de wereld richting zomer. Zelfs dan kan het verschil van streek tot streek groot zijn. Voor Ukkel bedraagt het gemiddelde dagelijkse maximum in november 9,9 graden. De maand waarin David Dehenauw bij ons eerder rekening hield met natter weer, geldt in Curtin juist als de warmste maand als je naar de gemiddelde maxima kijkt.
Waar wijkt de temperatuur het sterkst af van normaal?
Daarvoor moet je per plaats dezelfde vergelijking maken. Neem een denkbeeldige stad waar het novembermaximum gemiddeld 15 graden bedraagt. Wordt het daar 25 graden, dan is dat 10 graden warmer dan normaal. Die stad is een pak koeler dan Curtin, maar het weer wijkt er sterker af van wat er in november gebruikelijk is. Aan de koude kant werkt het op dezelfde manier. Een plek kan relatief uitzonderlijk koud zijn zonder dat ze de laagste temperatuur ter wereld meet.
De ranglijst over 24 uur geeft de gemelde temperaturen zelf. Voor een wereldwijd klassement van afwijkingen heb je voor alle plaatsen ook vergelijkbare lokale gemiddelden nodig, berekend over dezelfde referentieperiode. Zo’n ranglijst kon voor deze metingen niet worden bevestigd. Voor Curtin is de vergelijking wel helder. Het werd er 42,8 graden, 3 graden boven het gebruikelijke dagelijkse maximum voor november.