Als begrotingsgesprekken opnieuw mislukken kan koning Filip deze opdracht geven

Bart De Wever
Afbeelding bron: Photonews

Na een bezoek aan het Paleis verschuift de volgende afspraak opnieuw naar maandag. Intussen moeten de regeringspartijen nog altijd beslissen welke maatregelen ze samen willen dragen. Voor Bart De Wever komt het erop aan om minstens één twistpunt los te krijgen waarop de gesprekken nu vastzitten. Lukt dat, dan kan het overleg ineens sneller gaan. Maar hoeveel verandert er werkelijk als de premier straks opnieuw met lege handen bij de koning staat?

Wat heeft koning Filip precies gevraagd?

Koning Filip heeft Bart De Wever gevraagd de onderhandelingen over de federale begroting voort te zetten en zo snel mogelijk een akkoord te zoeken. De premier moet volgende maandag opnieuw verslag uitbrengen. Daarmee krijgt hij in de praktijk een week extra om de coalitie op één lijn te brengen. Die afspraak is een moment voor een stand van zaken. In de mededeling van het Paleis staat geen ultimatum dat de regering maandag een akkoord moet kunnen voorleggen.

Hoe klein is de kans op een begrotingsakkoord?

Een percentage valt hier moeilijk op te plakken. Er ligt al een voorstel, maar Vooruit heeft dat begrotingsvoorstel afgewezen. Dat maakt een snelle doorbraak onzeker. Een toezegging aan Vooruit kan het voorstel verteerbaarder maken voor die partij, terwijl een andere coalitiepartner door dezelfde wijziging opnieuw bezwaar kan maken. De premier moet dus een pakket vinden waarin de vijf regeringspartijen zich tegelijk kunnen vinden.

De Wever heeft bij de koning aangegeven dat de partijen bereid blijven om samen naar oplossingen te zoeken. Zolang die bereidheid er is, kan een aangepast pakket alsnog voor beweging zorgen. Denk aan een maatregel die later ingaat of een besparing die anders over de jaren wordt verdeeld. Dat zijn voorbeelden van onderhandelingsruimte. Of die ruimte er bij de huidige twistpunten ook echt is, moet aan tafel blijken.

Kan het overleg nog weken blijven aanslepen?

Ja. Als er maandag nog geen akkoord is, kunnen de partijen verder praten en kan er opnieuw een afspraak volgen. De onderhandelingen kunnen in rondjes blijven draaien wanneer iedereen wel wil overleggen, maar geen partij bereid is het voorstel genoeg te veranderen om de anderen mee te krijgen. Dat risico speelde al toen De Wever zijn vicepremiers afzonderlijk sprak. In aparte gesprekken kan hij aftasten waar ruimte zit. De echte test volgt zodra alle coalitiepartners hetzelfde voorstel moeten goedkeuren.

Wat merk je als de begroting uitblijft?

Als het begrotingsjaar begint zonder goedgekeurde begroting, kan de Kamer via een wet voorlopige kredieten goedkeuren. Daarmee kan de federale overheid uitgaven blijven doen binnen tijdelijke grenzen. Zo vallen federale diensten niet plots stil. Voor maatregelen waarover nog discussie bestaat, blijft intussen onzeker óf ze er komen, wanneer ze ingaan en wat ze voor je portemonnee betekenen.

De volgende afspraak bij koning Filip kan dus opnieuw eindigen met de boodschap dat er verder wordt gepraat. Een teken van vooruitgang zou zijn dat de vijf partijen hetzelfde aangepaste pakket willen bespreken en duidelijk maken over welke keuzes ze het al eens zijn.