Interview. Droogte en wateroverlast aanpakken? Professor wijst naar oplossing in onze eigen tuin

Regenwater zoveel mogelijk vasthouden

Volgens Willems ligt een belangrijke oplossing bij regenwater. “De hoofdboodschap is, om als het regent zoveel mogelijk dat water vast te houden en dat kan op heel veel verschillende manieren.” Een eerste mogelijkheid is een regenwaterput. Regenwater wordt op die manier tijdelijk opgeslagen en kan later worden gebruikt, bijvoorbeeld voor het toilet, de wasmachine of in de tuin.

"We doen een oproep aan de overheid om toch wel voldoende te investeren in maatregelen om zoveel mogelijk ons beter te wapenen tegen die droogte, maar tegelijkertijd ook tegen meer intense regenval", vertelt professor Willems aan Redactie24. "Want dat dat is dan de andere kant van de medaille. Tijdens de droge periode is er heel veel water verdampt in de lucht. En dat water gaat er vroeg of laat in het najaar wel een keer uitvallen. Hopelijk niet te veel in één keer. Dat weerfenomeen zien we ook steeds meer opduiken."

Maak plaats voor water in de bodem

Maar minstens zo belangrijk is volgens de professor dat regenwater in de bodem kan dringen. De bodem vormt volgens Willems een belangrijke natuurlijke waterbuffer. “Als we tijdens regenperiodes meer van het regenwater kunnen laten insijpelen in de bodem, dan gaat dat grondwater meer aangevuld raken. En dan ga je minder snel heel lage grondwaterstanden hebben en heb je dus nog veel langer die grondwaterbuffer."

Wanneer regenwater tijdens natte periodes voldoende tijd krijgt om in de bodem te infiltreren, wordt het grondwater opnieuw aangevuld. Daardoor kunnen we tijdens een volgende droge periode langer over die voorraad beschikken. Dat water is belangrijk voor verschillende sectoren. Drinkwaterbedrijven, landbouw en industrie kunnen er immers gebruik van maken.

Minder verharding helpt tegen twee problemen

Een derde belangrijke maatregel is ontharding. Terrassen, opritten en andere verharde oppervlakken zorgen ervoor dat regenwater minder gemakkelijk in de bodem kan dringen. Het water stroomt sneller naar de riolering en uiteindelijk richting rivieren en zee. Meer groen in de tuin kan daarom een verschil maken. Door tegels te vervangen door planten, gras of andere waterdoorlatende oppervlakken krijgt regenwater meer kans om ter plaatse in de bodem te infiltreren.

En wanneer water beter in de bodem kan dringen, heeft volgens professor Willems nog een voordeel: het helpt niet alleen tegen droogte, maar ook tegen wateroverlast. "Omdat er dan minder regenwater gaat aflopen naar onze riolering, of naar waterlopen gaan die ook minder snel overbelast raken en minder snel gaan overlopen bij zware regenval, en wateroverlast geven." 
 

Droogte en hevige regen zijn twee weerfenomenen waarop we ons moeten voorbereiden

De professor waarschuwt dat we ons niet alleen op droogte mogen richten. Na een lange droge periode kan er opnieuw veel regen vallen. Door regenwater beter vast te houden en meer in de bodem te laten infiltreren, kunnen we volgens Willems beide problemen tegelijk aanpakken. Minder verharding, meer infiltratie en regenwater opvangen zijn maatregelen die Vlaanderen zowel beter bestand maken tegen droogte als tegen hevige regenval. “Daarmee heb je dan eigenlijk de twee problemen tegelijkertijd aangepakt”, besluit Willems.