Bijna miljoen GAS-boetes voor overtreders die allemaal dezelfde fouten maken

Bij de getelde boetes staat een groep verkeersovertredingen bovenaan

De grootste groep overtredingen in de beschikbare Vlaamse cijfers over GAS-boetes omvat verboden stilstaan en parkeren en het negeren van bepaalde verkeersborden. In 2024 telden de deelnemende Vlaamse gemeenten daarvoor samen 944.438 GAS-boetes. Een jaar eerder waren het er 829.963. Bij de verkeersborden gaat het om C3, dat de toegang verbiedt, en F103, dat het begin van een voetgangerszone aanduidt. Ook het zonder toelating inrijden van zo’n zone kan dus in dat grote cijfer zitten.

Die 944.438 boetes staan samen in één rubriek. Een afzonderlijk Vlaams totaal voor foutparkeren of voor het inrijden van voetgangerszones ontbreekt. Sommige gemeenten leverden voor de twee verkeersborden alleen een gezamenlijk cijfer met de parkeerinbreuken aan. Bovendien beantwoordde 78,2 procent van de Vlaamse gemeenten de bevraging. Voor lokale snelheidsboetes via GAS 5 geldt geen meldingsplicht voor het aantal vaststellingen en sancties. Daardoor blijft een volledige rangschikking per afzonderlijke overtreding buiten bereik.

In Brugge zie je hoe groot het verschil binnen die groep kan zijn. Na de invoering van GAS 4 in 2024 registreerde de stad 27.136 verkeersinbreuken. Daarvan gingen er 21.622 over autoluwe of autovrije zones en 5.514 over stilstaan en parkeren. Het gaat hier om vaststellingen in Brugge. De Vlaamse tabel hierboven telt opgelegde geldboetes.

Bij klassieke overlast staat afval op nummer één

Kijk je alleen naar klassieke overlast, dan is het antwoord afval. Vlaamse gemeenten duidden afvalovertredingen het vaakst aan, gevolgd door lawaaihinder en overtredingen rond dieren. Die afvalcategorie is breed. Ze loopt van sluikstorten en zwerfvuil tot afval dat verkeerd wordt aangeboden voor ophaling. De rangschikking geeft aan welke categorie gemeenten het vaakst zien. De aantallen boetes per afzonderlijk gedrag blijven daarbij buiten beeld.

De 27.209 GAS-boetes uit 2024 gaan specifiek over zwerfvuil en sluikstort samen. In 2023 waren dat er 19.861. Dat zijn er in één jaar 7.348 bij, een stijging van ongeveer 37 procent. West-Vlaanderen staat in absolute aantallen bovenaan met 9.836 boetes, gevolgd door Antwerpen met 8.267. Daarna komen Vlaams-Brabant met 3.960, Oost-Vlaanderen met 3.057 en Limburg met 2.089. De tabel geeft één gezamenlijk aantal voor zwerfvuil en sluikstort. Het totale bedrag in euro is onbekend. De Vlaamse totaalcijfers voor 2025 werden tegen het einde van 2026 verwacht.

In 2024 deelden 212 Vlaamse gemeenten zulke boetes uit. Ook de inzet van camera’s tegen sluikstort nam toe, van 211 naar 221 gemeenten. De stijging in het aantal boetes valt dus samen met meer cameratoezicht. Uit de cijfers over het aantal boetes alleen valt niet af te leiden hoe sterk de hoeveelheid achtergelaten afval veranderde.

Sigarettenpeuken springen eruit bij controles op zwerfvuil

Een vuilniszak die iemand naast een glasbol achterlaat, is een ander soort overtreding dan een peuk die op het voetpad belandt. Bij controles door Vlaamse zwerfvuilhandhavers in 2025 vormden sigarettenpeuken het grootste deel van de 5.220 vastgestelde overtredingen. Bij controles op peuken werd in 37,6 procent van de gevallen een overtreding vastgesteld. Voor eet- en drankverpakkingen was dat 2,69 procent. Die cijfers gaan over wat die handhavers vaststelden. De gemeentelijke cijfers over boetes laten open hoe vaak iemand uiteindelijk voor een peuk, een blikje of een gedumpte zak werd beboet.