Zware verstoring boven de Noordpool: krijgen we een ijskoude winter in België?
De poolwervel boven de Noordpool vertoont uitzonderlijk vroeg in het seizoen tekenen van verzwakking. Sommige weermodellen voorspellen zelfs een omkering van de wind. Betekent dat dat België zich mag voorbereiden op een strenge winter?
Een uitzonderlijke verstoring boven de Noordpool
Terwijl we in België volop met herfstweer te maken hebben, gebeurt er hoog boven de Noordpool iets opvallends. De poolwervel, een krachtige circulatie van westenwinden in de stratosfeer, dreigt aanzienlijk te verzwakken. Dat gebeurt normaal gesproken vooral tijdens de wintermaanden, maar nu verschijnen de signalen al in november.
De Belgische Meteo Club volgt de ontwikkeling op de voet. Volgens de verwachtingen van het Europese weermodel ECMWF kan de windsnelheid op ongeveer 30 kilometer hoogte sterk terugvallen. Sommige berekeningen gaan zelfs uit van een omkering van de windrichting. Ook internationale weeranalisten wijzen op een uitzonderlijk vroege verstoring.
“De poolwervel is eigenlijk een reusachtige kring van westenwinden die op zo’n dertig kilometer hoogte, in de stratosfeer, rond de Noordpool draait”, legt weerman David Dehenauw David Dehenauw is sinds januari 2013 weerman bij VTM. Hij presenteert ook weerpraatjes bij Radio 2. Verder is Dehenauw ook werkzaam bij het KMI.
David Dehenauw
Wat gebeurt er wanneer de poolwervel verzwakt?
Bij een plotse stratosferische opwarming, internationaal bekend als een Sudden Stratospheric Warming of SSW, kan de temperatuur in de stratosfeer snel stijgen. De westenwinden verliezen daarbij kracht en kunnen zelfs van richting veranderen.
“Als die circulatie verzwakt, kan de wind van richting veranderen en uit het oosten gaan waaien. Dan spreken we van een sudden stratospheric warming”, verduidelijkt Dehenauw.
Zo'n verstoring kan uiteindelijk ook invloed hebben op de straalstroom en de weersystemen dichter bij het aardoppervlak. Het Britse Met Office benadrukt wel dat die gevolgen meestal pas na enkele weken merkbaar worden en dat niet elke stratosferische opwarming winterweer veroorzaakt.
Geen garantie op sneeuw en vrieskou in België
Een verzwakte poolwervel klinkt voor winterliefhebbers bijzonder interessant, maar de locatie van de koude lucht is doorslaggevend. Die kan richting Europa trekken, maar evengoed boven Canada, Siberië of de Verenigde Staten terechtkomen.
“Niet elke afzwakking van de poolwervel leidt tot koud weer bij ons”, waarschuwt Dehenauw. Bovendien moet de verandering op grote hoogte voldoende doorwerken naar de luchtlagen waarin ons dagelijkse weer ontstaat.
De recente verwachtingen zijn daarom geen bewijs dat België binnenkort een winterprik krijgt. Zelfs wanneer de wind in de stratosfeer omkeert, moeten verschillende atmosferische omstandigheden samenvallen voordat koude oostenwind ons land bereikt.
Wat zeggen de verwachtingen voor de winter?
De seizoensverwachtingen van MeteoBelgïe wijzen voorlopig eerder op een zachtere en wisselvallige winter dan op langdurige vrieskou. Daarbij blijft de betrouwbaarheid van voorspellingen voor meerdere maanden beperkt.
Dehenauw ziet evenmin reden om nu al een strenge winter aan te kondigen. “Onze seizoensverwachtingen geven al sinds de zomer hetzelfde signaal: de kans op een zachtere en nattere winter dan normaal is aanzienlijk groter dan op een koude, droge winter.”
Dat sluit een tijdelijke koudeperiode uiteraard niet uit. Een winter kan ook zacht verlopen en toch enkele dagen met sneeuw of stevige vorst bevatten. De ontwikkeling van de poolwervel wordt de komende weken dus bijzonder interessant, maar wie nu al sneeuwlaarzen klaarzet voor een lange winter, loopt vooruit op de feiten.
Gerelateerde artikelen
Recente artikelen
