Hebben we al die grote datacenters wel nodig?

Waar hebben we datacenters eigenlijk voor nodig?

Ja, we hebben datacenters nodig om digitale diensten te laten werken. Daar staan de servers die bestanden bewaren, websites bereikbaar houden en online toepassingen laten draaien. Neem een foto die je op je telefoon in de cloud bewaart en later op je laptop opent. De foto staat op een server die ze opnieuw kan doorsturen zodra je ze opvraagt. Dat gebeurt ook wanneer je bestanden deelt op het werk of een film streamt. 

Of er in België een nieuwe serverhal bij moet, hangt af van wat die hal moet doen en welke capaciteit er al beschikbaar is. Voor veel toepassingen maakt het weinig uit aan welke kant van de grens de server staat. Bij sommige diensten spelen een snelle verbinding, afspraken over toegang tot gegevens of een tweede locatie voor het geval er iets uitvalt wel mee. Dan moet duidelijk zijn welke behoefte een nieuw project invult en of bestaande datacenters die kunnen opvangen.

Een grote stroomvraag komt op één plek terecht

De wereldwijde stroomvraag van datacenters bedroeg naar schatting 485 terawattuur in 2025. In de centrale raming loopt dat op tot ongeveer 950 terawattuur in 2030. Dat zou neerkomen op ongeveer 3 procent van de wereldwijde elektriciteitsvraag. Datacenters die specifiek op AI gericht zijn, zien hun verbruik in die raming sneller groeien dan de sector als geheel.

Zo’n wereldcijfer zegt weinig over hoeveel vermogen er op een bepaalde plek nog vrij is. Een grote serverhal vraagt veel stroom via één aansluiting. In Vlaanderen zet de vraag naar zware aansluitingen op het elektriciteitsnet op sommige plaatsen druk op de beschikbare capaciteit. Daar spelen ook andere grote aanvragen mee, onder meer voor industriële batterijen. Voor een nieuw project telt dus hoeveel vermogen het op die locatie nodig heeft, of het net dat aankan en welke versterkingen eventueel nodig zijn.

Farciennes toont hoeveel het ontwerp uitmaakt

Bij het datacenterproject van Google in Farciennes draait een deel van de discussie om koeling. Het oorspronkelijke ontwerp voorzag luchtkoeling. Google wilde overstappen op koeling met water uit de Samber en vroeg daarvoor een wijziging van de vergunning. De bevoegde Waalse minister weigerde die wijziging en Google ging tegen die beslissing in beroep bij de Raad van State. De keuze van het koelsysteem kan dus bepalen welke gevolgen hetzelfde project voor de omgeving heeft.

Ook beloften over hergebruik van restwarmte verdienen een concrete invulling. De warmte van de servers kan nuttig zijn als een gebouw of een warmtenet in de buurt ze kan afnemen. Voor de beoordeling van een nieuwe serverhal maakt het dus uit of er al een afnemer en een aansluiting in beeld zijn. De behoefte aan datacenters staat vast. De noodzaak van een nieuw project op een bepaalde plek moet blijken uit de capaciteit die het toevoegt en de gevolgen voor het stroomnet, het water en de omgeving.