Begrotingsgesprekken opnieuw begonnen maar er is één grote valkuil voor Bart De Wever

De Wever begint met afzonderlijke begrotingsgesprekken

De premier brengt het voltallige kernkabinet vandaag nog niet meteen samen. Hij wil eerst in afzonderlijke gesprekken met zijn vicepremiers aftasten waar er ruimte zit. Elke vicepremier kan iemand meenemen. Dat geeft MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez de mogelijkheid om vicepremier David Clarinval te vergezellen. Na die gesprekken bekijkt De Wever wanneer hij het kernkabinet opnieuw bijeenroept.

De herstart komt er nadat koning Filip het ontslag van De Wever weigerde. De voorzitters van de vijf regeringspartijen hebben de koning toegezegd dat hun partij bereid is toegevingen te doen voor een begrotingstraject van drie jaar. De premier moet opnieuw verslag uitbrengen bij de koning. Wat de vijf partijen precies willen prijsgeven, zal aan de onderhandelingstafel moeten blijken.

De valkuil zit in de verdeling van de rekening

De Wever loopt vooral een risico als hij een begrotingsvoorstel als eindbod op tafel legt terwijl de partijen nog botsen over de verdeling van de rekening. In een gesprek apart kan een partij bereid zijn om over een maatregel te praten, op voorwaarde dat een coalitiepartner elders toegeeft. Pas als die voorwaarden samen in hetzelfde pakket passen, weet de premier hoeveel ruimte hij werkelijk heeft. Een reeks constructieve gesprekken kan dus toch eindigen in een gezamenlijk overleg waarin iedereen teruggrijpt naar zijn eigen eisen.

Bij het vorige vastgelopen begrotingsoverleg was net die verdeling een breekpunt. De Wever had de vicepremiers ook toen apart gesproken en legde daarna een nieuwe begrotingstabel voor aan het kernkabinet. Clarinval vond dat er te veel nieuwe belastingen in stonden. Andere partijen betwistten het bedrag dat hij daarbij naar voren schoof. Vooruit en Les Engagés wilden dat mensen met de grootste financiële draagkracht meer bijdragen. MR legde het zwaartepunt bij besparingen op de overheidsuitgaven.

Wat moet er duidelijk zijn voor het kernkabinet samenkomt?

Achter de discussie zit een begrotingsinspanning van ongeveer 10 miljard euro die De Wever nodig acht. Twee partijen kunnen datzelfde doel steunen en toch op een heel andere begroting uitkomen. Als de ene meer inkomsten wil ophalen en de andere meer wil besparen, moet de premier weten op welke maatregelen beide kunnen bewegen en wat ze daarvoor terugvragen. Dat wordt concreet zodra de bedragen naast elkaar staan en duidelijk wordt welke uitgaven dalen en bij welke groepen de overheid extra inkomsten wil halen.

Daarom telt straks vooral wat elke partij aanvaardt zodra ze ook de toegevingen van de andere partijen kent. Een minister kan in een afzonderlijk gesprek ruimte laten voor extra inkomsten omdat er tegelijk een bepaalde besparing tegenover staat. Valt die besparing weg, dan kan ook de bereidheid om extra inkomsten te zoeken verdwijnen. De eerste echte graadmeter voor De Wever is dan ook of de vijf partijen in het kernkabinet met dezelfde verdeling verder willen werken.