Theo Francken krijgt serieuze kritiek van Brusselse PS-voorzitter op heropvoedingskampen

Rellen zorgen voor politieke discussie

Bij een betoging tegen de hervormingen in het Franstalige onderwijs kwam het in Brussel tot verschillende incidenten. De politie moest tussenbeide komen nadat een deel van de manifestatie uit de hand liep. Er waren heel wat vernielingen en confrontaties met de ordediensten.

De gebeurtenissen vormden voor minister van Defensie Theo Francken aanleiding om na te denken over bijkomende maatregelen voor jongeren die herhaaldelijk ernstige feiten plegen. In een reactie bij VTM NIEUWS verwees hij naar het bestaande Reboot 4 U-project.

"Ik ben altijd bereid om te kijken of we dat programma kunnen uitbreiden en er bijvoorbeeld een verhaal van meer drill en discipline aan kunnen koppelen", klonk het. Hij benadrukte daarbij dat een dergelijke aanpak alleen mogelijk zou zijn in samenwerking met Justitie en de jeugdhulpverlening.

Wat is Reboot 4 U?

Opvallend is dat Francken niet pleitte voor een volledig nieuw systeem, maar verwees naar een bestaand initiatief. Reboot 4 U begeleidt jongeren die uit het onderwijs zijn uitgevallen of moeilijk aansluiting vinden op de arbeidsmarkt. Daarbij werken verschillende partners samen om structuur, opleiding en werkervaring aan te bieden.

Volgens Francken zou kunnen worden onderzocht of bepaalde jongeren via een strengere aanpak meer discipline en verantwoordelijkheidszin kunnen ontwikkelen. Het gaat dus niet om een klassieke militaire opleiding, maar om een traject waarin elementen van orde en structuur een grotere rol zouden spelen.

In verschillende landen bestaan vergelijkbare projecten. Zo worden soms militaire technieken gebruikt binnen opvoedkundige programma's, zonder dat deelnemers effectief deel uitmaken van het leger.

Laaouej spreekt van fascisme

De reactie van Ahmed Laaouej liet niet lang op zich wachten. De Brusselse PS-voorzitter haalde scherp uit op sociale media. "Burgerlijke rechtbanken, dat is democratie. Militaire heropvoedingskampen, dat is fascisme", schreef hij op X.

Laaouej verwees daarbij ook naar eerdere gewelddadige incidenten in Brussel en verweet Francken met twee maten en twee gewichten te werken. De uitspraken tonen hoe gevoelig het debat ligt. Terwijl voorstanders een strengere aanpak zien als een mogelijke oplossing voor hardnekkige jeugdcriminaliteit, vrezen tegenstanders dat een militaire benadering niet past binnen een democratische rechtsstaat en de bestaande jeugdbescherming.

Ook juridisch zou een uitbreiding van dergelijke trajecten niet eenvoudig zijn. Jongeren kunnen immers niet zomaar verplicht worden om deel te nemen aan programma's onder leiding van Defensie zonder een duidelijk wettelijk kader.

Strengere aanpak of symbolisch debat?

Het voorstel van Francken raakt aan een bredere maatschappelijke discussie over jeugdcriminaliteit en overlast. In verschillende Europese landen wordt gezocht naar manieren om jongeren die ontsporen opnieuw perspectief te bieden, via begeleiding, opleiding of een striktere discipline.

Tegelijk benadrukken deskundigen dat repressie alleen zelden voldoende is. Onderwijs, sociale begeleiding en een goede samenwerking tussen politie, jeugdhulp en justitie blijven volgens veel experts cruciale onderdelen van een duurzame oplossing.

De politieke discussie lijkt dan ook minder te gaan over het bestaande Reboot 4 U-project dan over de vraag hoe ver de overheid mag gaan bij de aanpak van probleemjongeren. Francken ziet mogelijkheden om discipline sterker in te zetten als opvoedkundig instrument. Laaouej waarschuwt dan weer voor een militarisering van de jeugdaanpak.