Belangrijke waarschuwing: dit mag absoluut niet bij PMD of restafval

Batterij in PMD-zak kan brand veroorzaken

Wie een lege batterij of een oud apparaat met een ingebouwde accu in de verkeerde afvalbak gooit, denkt daar misschien niet lang over na. Toch kan dat volgens Fost Plus ernstige gevolgen hebben. Een lithium-ionbatterij kan tijdens de afvalinzameling of verwerking worden beschadigd. Wanneer ze wordt geplet of doorboord, kan ze plotseling opwarmen, vonken veroorzaken en uiteindelijk vuur vatten.

Dat risico is vandaag groter dan vroeger, omdat we steeds meer apparaten met oplaadbare batterijen gebruiken. Smartphones, laptops, draadloze oortjes, elektrische tandenborstels, speelgoed, elektrisch gereedschap en elektrische steps zijn maar enkele voorbeelden. Volgens Fost Plus werden in 2025 in België meer dan 27,8 miljoen lithium-ionbatterijen op de markt gebracht. Dat is ongeveer het dubbele van twintig jaar geleden.

De organisatie waarschuwt daarom samen met Bebat en Recupel opnieuw voor verkeerd sorteren. “Een lithium-ion batterij die in de verkeerde afvalstroom terechtkomt, kan tijdens de inzameling, bij het transport, in het sorteercentrum of tijdens de verwerking beschadigd raken en zo brand veroorzaken”, klinkt het bij Fost Plus. 

Het gaat dus niet alleen om batterijen die rechtstreeks in het restafval belanden. Ook een batterij die bijvoorbeeld in een PMD-zak, papier- of kartonafval terechtkomt, kan tijdens de mechanische verwerking beschadigd raken.

Waarom lithium-ionbatterijen zo gevaarlijk zijn

Een lithium-ionbatterij is bijzonder handig omdat ze veel energie kan opslaan in een relatief klein formaat. Precies die eigenschap maakt een beschadigde batterij potentieel gevaarlijk.

Wanneer een batterij wordt doorboord, geplet of anderszins beschadigd, kan kortsluiting ontstaan. Daardoor kan de temperatuur snel oplopen. In het afvalverwerkingsproces kan dat leiden tot rookontwikkeling, vonken of brand. Bovendien kan één brandende batterij andere materialen in de afvalstroom doen ontbranden.

De gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. Werknemers in de afvalinzameling en sorteercentra lopen gevaar, terwijl ook vuilniswagens, sorteermachines en andere installaties beschadigd kunnen raken.

Zo moet je batterijen en apparaten sorteren

De juiste sorteerregel is eigenlijk eenvoudig. Losse gebruikte batterijen en accu's horen bij een inzamelpunt van Bebat. Afgedankte elektrische en elektronische apparaten horen bij Recupel.

Zit er een batterij in een toestel die je veilig kunt verwijderen? Dan haal je die batterij eerst uit het apparaat. De batterij breng je naar een Bebat-inzamelpunt en het toestel zelf gaat vervolgens naar Recupel.

Bij moderne apparaten is de batterij echter vaak ingebouwd. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde draadloze apparaten, kleine elektronica en toestellen waarbij je de accu niet zonder gereedschap kunt verwijderen. In dat geval hoef je het apparaat niet open te breken. Het volledige apparaat gaat naar een Recupel-inzamelpunt.

Dat onderscheid is belangrijk, want consumenten hoeven dus niet zelf ingewikkelde handelingen uit te voeren om een ingebouwde batterij te verwijderen. Gooi een apparaat met een ingebouwde batterij daarom nooit zomaar bij het restafval. Ook de PMD-zak is geen oplossing. De campagne van Bebat, Fost Plus en Recupel loopt vanaf 31 augustus tot eind september en moet consumenten via onder meer video's, websites en sociale media opnieuw bewust maken van de risico's.

Eén kleine gewoonte voorkomt grote problemen

De waarschuwing komt op een moment waarop het aantal apparaten met lithium-ionbatterijen sterk blijft toenemen. Daardoor wordt ook correct sorteren steeds belangrijker. Een oude smartphone of draadloze hoofdtelefoon lijkt misschien onbeduidend in vergelijking met een volle vuilniszak, maar één beschadigde batterij kan tijdens de verwerking voldoende energie bevatten om brand te veroorzaken.

Het goede nieuws is dat consumenten het risico eenvoudig kunnen beperken. Fost Plus, Bebat en Recupel vatten de boodschap samen in één eenvoudige regel: batterijen naar Bebat, elektrische apparaten naar Recupel.

Wie twijfelt over een specifiek toestel, doet er verstandig aan het niet bij het restafval of PMD te gooien, maar de juiste inzamelroute op te zoeken. Op die manier bescherm je niet alleen het milieu en waardevolle grondstoffen, maar ook de mensen die dagelijks afval inzamelen en verwerken.

Bovendien kunnen batterijen en elektrische apparaten via de juiste kanalen op een veilige manier worden gerecycleerd. Zo worden bruikbare grondstoffen opnieuw ingezet en wordt vermeden dat potentieel gevaarlijke batterijen tussen het gewone huishoudelijke afval terechtkomen.