Heel wat mensen maken deze fout met hun PMD-zak: hoort er absoluut niet in
De blauwe zak staat bij heel wat gezinnen regelmatig aan de straat en sorteren lijkt intussen bijna vanzelfsprekend. Toch gaat het bij het vullen ervan nog verrassend vaak mis. Sommige spullen lijken op het eerste gezicht perfect geschikt, terwijl ze er helemaal niet in mogen. Andere kunnen zelfs voor gevaarlijke situaties zorgen zodra het afval wordt opgehaald en verwerkt. Nieuwe cijfers laten zien dat er nog behoorlijk wat ruimte voor verbetering is.
Veel afval hoort niet thuis in de blauwe zak
Maar liefst 13,5 procent van het afval dat in 2025 via de blauwe PMD-zak werd ingezameld, hoorde daar eigenlijk niet in thuis. Dat komt neer op ongeveer 1 kilogram verkeerd afval per 7 kilogram ingezameld PMD.
De omvang wordt nog duidelijker wanneer je naar de totale hoeveelheden kijkt. In 2025 werd in Vlaanderen 176.126 ton afval via de blauwe zak ingezameld. Daarvan was 23.759 ton verkeerd gesorteerd.
Dat betekent dus dat sorteerinstallaties niet alleen plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons te verwerken krijgen. Tussen al dat materiaal duiken ook voorwerpen en afvalstromen op die ergens anders thuishoren.
Dat is niet alleen vervelend voor de verwerking. Elke ton verkeerd gesorteerd afval brengt naar schatting ongeveer 1.000 euro aan extra verwerkingskosten met zich mee. Met bijna 24.000 ton verkeerd afval loopt die maatschappelijke kost daardoor op tot bijna 24 miljoen euro.
Batterijen en gasflessen vormen een risico
Nog belangrijker is dat sommige sorteerfouten gevaarlijk kunnen zijn. In 2025 werd 304 ton ontploffingsgevaarlijk materiaal aangetroffen tussen het PMD-afval. Denk daarbij aan batterijen, gasflessen en elektrische toestellen waarin een batterij zit.
Zeker batterijen vragen extra aandacht. Ze kunnen beschadigd raken tijdens het ophalen, samenpersen of sorteren van afval. Daardoor kan brand ontstaan.
Een oude batterij of een klein elektronisch toestel zomaar in de blauwe zak gooien, is dus geen onschuldige sorteerfout.
Ook gasflessen horen er absoluut niet thuis. Daarvoor moet je gebruikmaken van de daarvoor voorziene inzamelmogelijkheden, bijvoorbeeld via het recyclagepark. Batterijen kunnen onder meer naar erkende inzamelpunten worden gebracht.
Ook honderden tonnen medisch afval
Daarnaast werd in 2025 zo'n 460 ton medisch afval aangetroffen tussen het ingezamelde PMD. Ook dat materiaal hoort niet thuis in de blauwe zak.
De basisregel voor PMD is eigenlijk eenvoudiger dan veel mensen denken. De P staat voor plastic verpakkingen, de M voor metalen verpakkingen en de D voor drankkartons. Vooral het woord verpakkingen is belangrijk.
Een plastic voorwerp is dus niet automatisch PMD omdat het van plastic gemaakt is. Plastic speelgoed, gebruiksvoorwerpen of andere voorwerpen zonder verpakkingsfunctie mogen niet zomaar in de blauwe zak.
We zamelen wel veel meer PMD in
Er zit tegelijkertijd ook goed nieuws achter de cijfers. Sinds de uitbreiding van de blauwe zak wordt er veel meer materiaal afzonderlijk ingezameld. In 2019 ging het gemiddeld om 15,69 kilogram PMD per inwoner. In 2024 was dat al gestegen naar 26,34 kilogram, een toename van ongeveer 68 procent.
Vlaams Parlementslid Sanne Van Looy (N-VA), die de cijfers opvroeg, benadrukt dat de uitgebreide PMD-zak meer materiaal beschikbaar maakt voor recyclage en ervoor zorgt dat minder afval rechtstreeks naar de verbrandingsoven gaat.
De cijfers over verkeerd gesorteerd afval maken tegelijkertijd duidelijk dat je beter even controleert wanneer je twijfelt. Zeker bij batterijen, elektronische toestellen, gasflessen en medisch afval is dat belangrijk. Een verkeerde keuze aan de vuilnisbak kan verderop in de afvalketen immers veel grotere gevolgen hebben.