Mag een leerkracht de smartphone van je kind afpakken? Dit zijn de regels
De smartphone mee naar school nemen lijkt de normaalste zaak van de wereld, maar gebruiken is een heel ander verhaal. Sinds het smartphoneverbod in het Vlaamse onderwijs zijn de regels bovendien een stuk duidelijker geworden. Toch betekent dat niet dat een leerkracht zomaar alles met het toestel van je zoon of dochter mag doen. Er is bijvoorbeeld een belangrijk verschil tussen vragen om een smartphone af te geven en het toestel dagenlang bijhouden. Voor ouders is het daarom handig om te weten waar precies de grens ligt.
Smartphonegebruik is verboden op Vlaamse scholen
Sinds 1 september 2025 geldt in Vlaanderen een verbod op het gebruik van smartphones en andere slimme apparaten in het basis- en secundair onderwijs. Daar vallen niet alleen smartphones onder, maar bijvoorbeeld ook smartwatches en gewone gsm's die verbinding kunnen maken met een netwerk.
Voor leerlingen in het basisonderwijs en grote delen van het secundair onderwijs geldt het verbod tijdens de normale aanwezigheid op school. Dat loopt van voor de start van de lessen 's morgens tot het einde van de laatste lesdag en omvat dus ook de pauzes. Voor bepaalde oudere leerlingen, waaronder leerlingen van de derde graad van het gewoon secundair onderwijs, is het wettelijke verbod beperkter en geldt het tijdens de lessen. Een school mag in haar schoolreglement wel strengere afspraken maken.
Er bestaan uitzonderingen. Een smartphone kan bijvoorbeeld gebruikt worden als de school dat voor een onderwijsdoel nodig vindt. Ook medische redenen of specifieke onderwijsbehoeften kunnen een uitzondering rechtvaardigen. In sommige omstandigheden kan de directie of een afgevaardigde eveneens toestemming geven.
Mag een leerkracht de smartphone dan afpakken?
Hier zit een belangrijke nuance. Een leerkracht mag niet zomaar persoonlijke spullen van een leerling definitief in beslag nemen. Hindert je kind de les met een smartphone of wordt het toestel gebruikt terwijl dat niet is toegestaan, dan kan een leerkracht wel vragen om het tijdelijk af te geven.
De Vlaamse overheid maakt dat heel concreet. Een lid van het schoolteam mag aan een leerling vragen om een slim apparaat af te geven en het toestel gedurende een beperkte periode bijhouden. De smartphone moet ten laatste aan het einde van de schooldag worden teruggegeven.
Dat betekent dus dat "Je gebruikt je smartphone terwijl dat niet mag, geef hem voor de rest van de schooldag af" mogelijk is. Een toestel zonder meer verschillende dagen of een volledige week bijhouden, ligt anders. De officiële informatie stelt duidelijk dat het voorwerp in elk geval aan het einde van de schooldag moet worden teruggegeven.
Wat als je kind weigert de smartphone af te geven?
Een leerling kan weigeren het toestel te overhandigen, maar daarmee is de zaak niet noodzakelijk afgelopen. De school kan daar een andere sanctie tegenover stellen.
Welke maatregel mogelijk is, hangt onder meer af van het schoolreglement. Een leerling die de les verstoort, kan bijvoorbeeld tijdelijk uit de klas worden verwijderd of een andere tuchtmaatregel krijgen. Scholen hebben ruimte om leefregels en een sanctiebeleid uit te werken, maar moeten daarbij rekening houden met de rechten van leerlingen.
Het schoolreglement wordt daardoor belangrijker dan ooit. Daarin moet staan welke afspraken rond smartphones gelden, hoe de school controleert en welke sancties kunnen volgen wanneer leerlingen zich niet aan de regels houden.
Mag je kind de smartphone dan nog meenemen?
Een verbod op gebruik betekent niet automatisch dat iedere smartphone thuis moet blijven. Scholen mogen zelf bepalen of leerlingen hun toestel mogen meenemen.
Dat onderscheid is voor heel wat gezinnen belangrijk. Een kind kan de smartphone bijvoorbeeld nodig hebben om na school de bus te nemen, ouders te bereiken of zelfstandig naar huis te fietsen. De school kan toestaan dat het toestel wordt meegenomen, terwijl het tijdens de schooldag uitgeschakeld en opgeborgen moet blijven. Een andere school kan strengere afspraken hanteren. Controleer daarom altijd het schoolreglement van de school van je kind.
Ook een smartwatch valt onder de regels
Nog een detail dat soms over het hoofd wordt gezien: het gaat niet alleen om de klassieke smartphone. Het verbod heeft betrekking op slimme apparaten die verbinding kunnen maken met andere apparaten, telefoonnetwerken of draadloze netwerken zoals wifi en Bluetooth.
Een smartwatch waarmee berichten kunnen worden ontvangen, valt daar dus eveneens onder. Een kind de smartphone thuis laten en in plaats daarvan een slim horloge meegeven, is daardoor niet automatisch een manier om de regels te omzeilen.
Smartphone afgepakt? Kijk eerst naar het schoolreglement
Ontstaat er discussie omdat de smartphone van je kind werd afgenomen, dan is het verstandig om eerst na te gaan wat er precies gebeurde. Werd het toestel tijdens de les gebruikt? Gold op dat moment een verbod? Wat zegt het schoolreglement over de sanctie? En vooral: wanneer krijgt je kind het toestel terug?
Een tijdelijke afgifte tijdens de schooldag kan dus wel degelijk. Een smartphone voor meerdere dagen bijhouden is iets anders. De algemene regel die de Vlaamse overheid communiceert, is helder: als een schoolteamlid het apparaat tijdelijk bijhoudt, moet de leerling het ten laatste aan het einde van de schooldag terugkrijgen.
