Hoeveel schermtijd is tegenwoordig normaal voor een tiener?

Tablet - Netflix
Afbeelding bron: Pixabay (archieffoto)

Een tiener die uren per dag naar een smartphone, computer of televisie kijkt, is tegenwoordig geen uitzonderlijk beeld. Toch blijft de vraag hoeveel schermtijd gezond is moeilijker dan één simpel cijfer. Niet alleen de hoeveelheid telt, maar ook waarvoor het scherm wordt gebruikt.

Twee uur is de grote richtlijn

Voor kinderen en jongeren van 6 tot en met 17 jaar adviseert Gezond Leven om schermtijd in de vrije tijd te beperken tot maximaal twee uur per dag. 

Daarbij is een belangrijke nuance nodig: het gaat om recreatieve schermtijd. Schoolwerk, noodzakelijke communicatie of andere activiteiten kunnen een andere betekenis hebben dan urenlang scrollen, gamen of video's bekijken.

De richtlijn van twee uur is dus geen magische grens waarbij alles onder twee uur automatisch gezond is en alles erboven ongezond.

Niet elk schermmoment is hetzelfde

Een tiener die anderhalf uur een documentaire bekijkt, is niet noodzakelijk vergelijkbaar met iemand die anderhalf uur onafgebroken sociale media gebruikt. Ook gamen met vrienden heeft een andere sociale context dan eindeloos passief scrollen.

Mediawijs verwijst naar het advies van de Hoge Gezondheidsraad en benadrukt dat ouders naarmate kinderen ouder worden meer moeten evolueren van strikte regels naar begeleiding, dialoog en mediawijsheid. 

Dat is vooral belangrijk bij tieners. Een verbod zonder uitleg kan snel leiden tot discussie, terwijl duidelijke afspraken over slaap, school, maaltijden en beweging vaak nuttiger zijn.

De slaapkamer is een belangrijke grens

Een van de eenvoudigste regels is de smartphone 's nachts uit de slaapkamer houden. Mediawijs adviseert onder meer om smartphones tijdens maaltijden weg te leggen en ze niet mee te nemen naar de slaapkamer tijdens het slapen.

Dat heeft een duidelijke praktische reden. Een tiener die tot laat berichten leest of filmpjes bekijkt, kan moeilijker tot rust komen. Bovendien is de verleiding groter wanneer de smartphone letterlijk naast het bed ligt.

Een vaste ‘schermvrije’ periode voor het slapengaan kan daarom zinvoller zijn dan alleen discussiëren over het totale aantal minuten.

Kijk naar het volledige plaatje

De Wereldgezondheidsorganisatie benadrukt in haar richtlijnen over sedentair gedrag dat kinderen en jongeren voldoende moeten bewegen en langdurig stilzitten zoveel mogelijk moeten beperken. 

Daarom is de belangrijkste vraag niet alleen: hoeveel schermtijd heeft mijn tiener? Kijk ook naar slaap, beweging, school, sociale contacten en vrije tijd.

Een tiener die twee uur gamet, voldoende slaapt, dagelijks beweegt en goed functioneert, bevindt zich in een andere situatie dan iemand die acht uur op een scherm zit, nauwelijks beweegt en daardoor slaap mist.

De Vlaamse richtlijn van maximaal twee uur recreatieve schermtijd blijft een nuttig houvast, maar ouders hoeven niet elke minuut met een stopwatch te controleren. Duidelijke afspraken, een gezonde dagindeling en een gesprek over mediagebruik zijn minstens zo belangrijk.