Ben Weyts wil een verbod en slaat op tafel: "Nu is het genoeg geweest"

Naam
Afbeelding bron: Photonews

Een feestelijke avond kan voor omwonenden en dieren heel anders aanvoelen. De knallen die voor sommigen bij de sfeer horen, zorgen elders voor angst en onrust. Ook de gevolgen van ongevallen blijven zwaar doorwegen in het debat. Daarom klinkt opnieuw een politieke oproep om de regels te veranderen. Voor gezinnen die rond de jaarwisseling vuurwerk willen afsteken, kan dat op termijn een belangrijk verschil maken.

Weyts vraagt verbod op verkoop aan particulieren

Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) dringt opnieuw aan op een federaal verbod op de verkoop van vuurwerk aan particulieren. Hij wil dat de partijen op federaal niveau werk maken van de voorstellen die daarover op tafel liggen. Zijn oproep kwam er na een vraag van Vooruit-parlementslid Gianna Werbrouck over particulier vuurwerk en de voorbereiding op de eindejaarsperiode.

De minister verwijst naar slachtoffers onder mensen en dieren. Voor hem weegt het korte plezier van vuurwerk niet op tegen de mogelijke gevolgen. Hij vraagt daarom een ruimere aanpak dan afzonderlijke gemeentelijke verboden. Het gaat om een hernieuwd pleidooi, niet om een nieuw verbod dat met zijn uitspraak onmiddellijk van kracht wordt.

 

“Het gesmos met mensen- en dierenlevens is genoeg geweest”

Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA)

Waarom hij naar het federale niveau kijkt

Vlaanderen probeerde eerder zelf de regels te veranderen. In 2019 werd een decreet goedgekeurd dat het gebruik van vuurwerk moest beperken. Het Grondwettelijk Hof vernietigde die regeling wegens een bevoegdheidsprobleem. Daardoor verschoof de aandacht opnieuw naar het federale niveau en naar maatregelen van lokale besturen.

Weyts lichtte die voorgeschiedenis ook toe tijdens een eerder parlementair debat over vuurwerk. Zijn toenmalige uitgangspunt was om de regel om te keren: vuurwerk in principe verbieden, met ruimte voor toelating door lokale besturen op bepaalde plaatsen en momenten. Daarbij verwees hij naar een georganiseerde aanpak met professionele begeleiding.

Die voorgeschiedenis verklaart waarom de minister niet eenvoudig zelf een nieuw algemeen Vlaams verbod aankondigt. Zijn oproep is gericht aan het beleidsniveau dat de noodzakelijke wettelijke regeling moet uitwerken. De concrete inhoud van een eventuele nieuwe wet hangt af van de tekst die uiteindelijk wordt goedgekeurd.

Gemeentelijke verboden blijven belangrijk

Intussen hebben veel steden en gemeenten al eigen beperkingen. Weyts verwijst naar ongeveer zeven op de tien Vlaamse gemeenten die tijdens de vorige jaarwisseling een verbod hadden. Dat toont voor hem aan dat de bezorgdheid groeit. Tegelijk blijven er verschillen tussen gemeenten, waardoor een plaatselijke beperking niet hetzelfde is als een algemeen verkoopverbod.

Ook verkopen, bezitten en afsteken zijn verschillende zaken. Een verbod op het afsteken op een bepaalde plaats zegt op zichzelf niet alles over de regels voor aankoop of bezit. De precieze reikwijdte van een toekomstige federale maatregel moet daarom uit de uiteindelijke wetgeving blijken. Uit het politieke pleidooi alleen kun je nog geen nieuwe toegelaten of verboden handelingen afleiden.

Niet alleen de persoon met de vuurpijl loopt risico

De risico’s van vuurwerk beperken zich niet tot degene die de lont aansteekt. Ook toeschouwers en de omgeving spelen mee. Veiligheidsvoorschriften benadrukken daarom afstand tot mensen, woningen en geparkeerde voertuigen. Daarnaast vuurwerk dat niet meteen afgaat gevaarlijk blijven.

Voor dieren vormen vooral het lawaai en de schrikreacties een probleem. Angst kan leiden tot vluchtgedrag, met vermiste of gewonde dieren als mogelijk gevolg. Daarmee raakt de discussie ook gezinnen die zelf helemaal geen vuurwerk kopen, maar wel een huisdier hebben of naast een plek wonen waar vuurwerk wordt afgestoken.

Weyts wil die gevolgen zwaarder laten doorwegen in het beleid. Zijn oproep brengt het particuliere vuurwerk opnieuw onder de aandacht, maar vormt nog geen definitieve beslissing. Of er een nieuw federaal verbod komt, welke uitzonderingen het bevat en wanneer het ingaat, moet blijken uit de verdere besluitvorming.