Mogelijk geen Belgisch wegenvignet: onderzoekers zien groot obstakel
Het geplande Belgische wegenvignet moet vanaf 2027 een nieuwe manier worden om het gebruik van de wegen mee te financieren. De regering werkt daarvoor aan een systeem dat de impact voor Belgische automobilisten beperkt moet houden. Toch duiken nu vragen op die de plannen een stuk minder vanzelfsprekend maken.
Europa kan Belgisch wegenvignet nog dwarsbomen
België wil vanaf 1 mei 2027 een wegenvignet invoeren voor automobilisten die gebruikmaken van snelwegen en belangrijke hoofdwegen. Om de extra kost voor Belgische bestuurders te beperken, wil Vlaams minister Ben Weyts (N-VA) de Vlaamse verkeersbelasting hervormen.
Nederlandse onderzoekers ontdekten dat die combinatie echter op juridische bezwaren stuiten. Zij waarschuwen dat de regeling mogelijk als discriminerend wordt beschouwd volgens het Europese recht.
Compensatie voor Belgische bestuurders
Het plan voorziet dat automobilisten een vignet moeten aankopen om op Belgische snelwegen en hoofdwegen te rijden. Tegelijk wil de Vlaamse regering de verkeersbelasting aanpassen, zodat de kost van dat vignet voor Belgische bestuurders grotendeels wordt gecompenseerd.
Daardoor zouden buitenlandse automobilisten relatief meer bijdragen aan het onderhoud van de Belgische wegen, terwijl de impact voor inwoners beperkt blijft.
Onderzoekers verwijzen naar Duitsland
Nederlandse onderzoekers denken daar een mogelijk juridisch probleem schuilt. Zij verwijzen naar Duitsland, dat in 2017 een gelijkaardig systeem wilde invoeren. Ook daar moesten alle automobilisten een vignet kopen, maar Duitse bestuurders zouden via een belastingverlaging worden gecompenseerd.
Het Europees Hof van Justitie zette in 2019 een streep door dat plan. Volgens het Hof leidde de belastingkorting ertoe dat de financiële last uiteindelijk vooral op buitenlandse weggebruikers terechtkwam, wat neerkwam op discriminatie op basis van nationaliteit.
Ook België loopt mogelijk risico
De onderzoekers stellen dat België met een vergelijkbare constructie hetzelfde risico loopt. Als Belgische automobilisten via een lagere verkeersbelasting de kost van het vignet terugkrijgen, zou ook dat volgens het Europees Hof als een discriminerende regeling kunnen worden beschouwd.
Of dat daadwerkelijk het geval zal zijn, hangt af van de definitieve uitwerking van het Belgische systeem. Pas wanneer de concrete wetgeving op tafel ligt, kan worden beoordeeld of de plannen verenigbaar zijn met de Europese regels. Daarmee is het dus nog niet zeker dat het Belgische wegenvignet juridisch zal stranden, maar de Duitse precedentzaak toont wel aan dat Europa dergelijke compensatiemechanismen kritisch bekijkt.