Studeren wordt plots een pak duurder voor duizenden jongeren

Strengere voorwaarden voor een studiebeurs

Met de goedkeuring van het decreet neemt de Vlaamse regering een laatste hindernis weg voor haar besparingsplan in het hoger onderwijs. Studenten zullen voortaan jonger dan 30 jaar moeten zijn om in aanmerking te komen voor een studietoelage.

Daarnaast wordt ook de minimumgrens voor het aantal opgenomen studiepunten fors verhoogd. Waar studenten vroeger met 27 studiepunten nog recht konden hebben op een beurs, wordt dat vanaf volgend academiejaar opgetrokken naar 54 studiepunten.

De Vlaamse regering hoopt via deze maatregel ongeveer 34 miljoen euro te besparen. De hervorming maakt deel uit van een bredere besparingsoperatie binnen het hoger onderwijs. In totaal wil de Vlaamse regering ongeveer 85 miljoen euro besparen, waarvan een belangrijk deel via de studietoelagen moet worden gerealiseerd.

Uitzonderingen moeten scherpe kanten afvijlen

De nieuwe regels gelden niet voor iedereen. Tijdens de parlementaire besprekingen werd een reeks uitzonderingen uitgewerkt voor studenten die zich in bijzondere omstandigheden bevinden.

In het verslag van het Vlaams Parlement staat dat onder meer werkstudenten, studenten met een functiebeperking, topsporters en professionele kunstbeoefenaars buiten de algemene regeling kunnen vallen.

Ook mantelzorgers, studenten met medische problemen en studenten die zorg dragen voor een minderjarig kind kunnen een uitzondering krijgen. Daarnaast blijven studenten beschermd die door de structuur van hun opleiding onmogelijk 54 studiepunten kunnen opnemen.

Minister van Onderwijs Zuhal Demir verdedigde de aanpak tijdens de parlementaire debatten. Volgens het parlementaire verslag vindt de minister het belangrijk om algemene principes naar voren te schuiven, maar om toch menselijk te blijven in de uitvoering.

Kritiek vanuit het onderwijsveld

De hervorming stuitte de voorbije maanden op forse tegenstand. Studentenorganisaties, onderwijsinstellingen en adviesorganen plaatsten vraagtekens bij zowel de inhoud als de timing van de maatregel.

Ook binnen de parlementaire debatten werd gewezen op de mogelijke gevolgen. In het verslag van het Vlaams Parlement staat dat tegenstanders vrezen dat meer dan 20.000 studenten hun studietoelage zouden kunnen verliezen.

Daarnaast werd kritiek geuit op de leeftijdsgrens van 30 jaar. Tegenstanders noemen die grens arbitrair en vrezen dat volwassenen die later willen studeren ontmoedigd zullen worden. De discussie raakt daarmee ook aan het principe van levenslang leren, dat de Vlaamse overheid tegelijk wil stimuleren.

Juridische strijd dreigt

Hoewel het decreet nu is goedgekeurd, lijkt het debat nog niet voorbij. De Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) liet al verstaan dat ze de nieuwe regeling niet zomaar zal aanvaarden.

Volgens berichtgeving van De Standaard onderzoekt de studentenorganisatie verdere stappen tegen de besparingsmaatregelen. Daarmee dreigt het dossier een juridisch vervolg te krijgen.

Voor de Vlaamse regering is de hervorming een noodzakelijke ingreep om de overheidsfinanciën onder controle te houden. Tegenstanders zien er vooral een besparing in die kwetsbare studenten treft. De komende academiejaren zullen moeten uitwijzen welke impact de strengere voorwaarden daadwerkelijk hebben op de toegang tot het hoger onderwijs.