Vanaf woensdag wordt op deze plaats pikdonker en het wordt pas terug licht na Nieuwjaar

De zon gaat woensdag al om 13.42 uur onder

In Utqiaġvik, het vroegere Barrow en de noordelijkste stad van de Verenigde Staten, krimpt de tijd tussen zonsopkomst en zonsondergang deze dagen snel. Zaterdag staat de zon er nog bijna twee uur en drie kwartier boven de horizon. Maandag blijft daar ongeveer twee uur van over en dinsdag nog ruim anderhalf uur. Woensdag komt de zon er om 12.41 uur op en gaat ze om 13.42 uur lokale tijd onder. Dat is de laatste zonsondergang van het jaar in Utqiaġvik.

Donderdag begint de eerste van 65 volledige dagen zonder zonsopkomst. De hele kerstvakantie blijft de zon er onder de horizon en ook op nieuwjaarsdag verschijnt ze niet. Pas op 23 januari komt ze weer op, kort na 13 uur lokale tijd. Die eerste keer blijft ze ongeveer een uur boven de horizon.

Waarom de poolnacht ook uren met schemerlicht heeft

Het woord poolnacht doet denken aan weken waarin het de hele dag pikdonker is. Toch kan de lucht rond het middaguur opklaren in de zin dat ze lichter wordt. Zonlicht bereikt dan nog de hogere luchtlagen, waar het wordt verstrooid. Vanaf de grond zie je daardoor schemerlicht terwijl de zon zelf onder de horizon blijft. Vooral kort na het begin van de poolnacht is dat goed te merken. Op de eerste dag loopt de burgerlijke schemering, de lichtste fase van de schemering, ongeveer van 10.12 tot 16.12 uur.

Rond de winterzonnewende staat de zon ook midden op de dag een stuk dieper onder de horizon. Het schemerlicht is dan zwakker. Na de zonnewende klimt de zon rond het middaguur geleidelijk weer hoger. Zo kan de hemel overdag al wat langer oplichten terwijl de inwoners nog altijd wachten op het moment waarop de zon zelf weer tevoorschijn komt.

In de zomer gebeurt in Utqiaġvik het omgekeerde

Utqiaġvik ligt ruim boven de noordpoolcirkel. De aardas staat schuin en daardoor helt het noordelijk halfrond in de winter van de zon weg. Naarmate de winter nadert, maakt de zon vanuit de stad gezien elke dag een lagere boog langs de hemel. Tijdens de poolnacht ligt zelfs het hoogste punt van die dagelijkse baan onder de horizon. In de zomer helt het noordelijk halfrond naar de zon toe en kan zelfs het laagste punt van die baan boven de horizon blijven.

Dat levert de middernachtzon op. Afgelopen mei kwam de zon er voor het laatst op vóór een periode van ongeveer 84 dagen waarin ze niet onderging. Pas begin augustus volgde weer een zonsondergang. Bij ons merk je de kanteling van de aarde aan de korte dagen in december en aan het moment waarop het ’s avonds weer langer licht blijft. In UtqiaÄ¡vik staat tussen de laatste zonsondergang en de volgende zonsopkomst intussen een heel eindejaar op de kalender.