Dit weekend kan je zowel Mars als Jupiter zien aan de hemel: ontdek de uren
Een heldere hemel kan dit weekend na middernacht een mooi extraatje opleveren. In het oosten verschijnen twee lichtpunten die dicht bij elkaar lijken te staan. Het ene trekt meteen de aandacht, terwijl het andere zachter schijnt en een warme tint heeft. Met het blote oog kun je het verschil al zien, zolang de wolken wegblijven. En als je zaterdagavond liever op tijd gaat slapen, krijg je later nog een kans.
Waar en wanneer zie je Mars en Jupiter dit weekend?
In de nacht van zaterdag 14 op zondag 15 november kun je vanuit België rond 1 uur ’s nachts naar de hemel kijken richting het oosten. Daar staan Mars en Jupiter dan laag boven de horizon, in het sterrenbeeld Leeuw. Dat uur is een richtpunt voor de eerste blik. De twee klimmen in de loop van de nacht hoger, zodat een huis of een rij bomen minder snel in de weg staat als je wat later kijkt. Ook vóór zonsopkomst op zondag en maandag blijven de twee planeten dicht bij elkaar te zien, zolang het nog voldoende donker en helder is.
De richting waarin je kijkt verandert in de loop van de nacht. Rond één uur zoek je laag in het oosten. Tegen de ochtend staan beide planeten hoger en zijn ze verder naar het zuiden opgeschoven. Dat komt door de draaiing van de aarde, waardoor de hemel in de loop van de nacht lijkt mee te bewegen. Vanuit een tuin met zicht op het oosten kun je ze dus eerder oppikken dan vanuit een straat waar de huizen de horizon afschermen.
Hoe hou je Jupiter en Mars uit elkaar?
Jupiter is het helderste lichtpunt van de twee. Zodra je dat gevonden hebt, kijk je naar een ander lichtpunt vlakbij dat minder helder is. Dat is Mars, die meestal een oranje tot roodachtige tint heeft. Die kleur komt van fijn stof met ijzeroxide op Mars. Dat is dezelfde stof die roest zijn kleur geeft. De kleur kan subtiel zijn, zeker laag boven de horizon. Het verschil in helderheid is dan het makkelijkste aanknopingspunt.
In oktober kon je Saturnus bij de maan zoeken. Dit keer is Jupiter zelf het herkenningspunt. Een verrekijker is voor het duo niet nodig. Bij een heldere hemel kun je beide lichtpunten afzonderlijk zien. Met een verrekijker passen ze wel makkelijk samen in hetzelfde beeld, zodat je hun kleur en helderheid rechtstreeks kunt vergelijken.
Rond het duo staan ook de sterren van de Leeuw. Mars en Jupiter staan in de buurt van de Sikkel, het gebogen patroon dat de kop van de Leeuw vormt. Je hoeft die sterren zelf niet allemaal te zien om de planeten te vinden. Zoek eerst Jupiter, zeker als straatverlichting de zwakkere sterren moeilijker zichtbaar maakt.
Wanneer staan de twee planeten het dichtst bij elkaar?
In de nacht van zondag op maandag staat het duo tijdens de samenstand van Mars en Jupiter rond 3 uur op 16 november het dichtst bij elkaar aan de hemel. Mars staat dan ongeveer 1,2 graad ten noorden van Jupiter. Dat is iets meer dan twee keer de schijnbare breedte van de volle maan. Die kleine hoek zegt iets over hoe we de planeten vanaf de aarde zien. In de ruimte volgen ze elk hun eigen baan rond de zon en liggen ze ver uit elkaar.