Intocht van Sinterklaas zorgt nu al voor opschudding: "Laat hen weg"

Vier organisaties willen dat Zwarte Piet overal verdwijnt

De Antwerpse organisatie Hand in Hand tegen racisme wil dat de traditionele Zwarte Piet overal verdwijnt uit de sinterklaasvieringen. Coördinator Marius Dekeyser pleit samen met 'Kif Kif', 'België Kan Het' en 'Het is een Kinderfeest' voor bindende afspraken voor lokale afdelingen. De vier richten zich onder meer tot overheden, jeugdorganisaties en onderwijskoepels. Ze vragen dat organisaties duidelijke richtlijnen vastleggen en er ook op toezien dat hun lokale afdelingen die toepassen.

Hun oproep gaat zowel over de naam Zwarte Piet als over de manier waarop hij wordt uitgebeeld. De organisaties noemen een egaal zwart of bruin geschminkt gezicht en herkenbare elementen van de karikatuur, zoals rode lippen, krullen en gouden oorbellen. Ze brengen dat uiterlijk in verband met koloniale beeldvorming. Een piet met enkele roetvegen op het gezicht past voor hen wel binnen het feest. Ze vragen ook dat organisaties uit de Afrikaanse diaspora een volwaardige plaats krijgen in het overleg over de toekomst van de vieringen.

Wat was er tien jaar geleden afgesproken?

Het Pietenpact uit 2016 kwam er op initiatief van het Vlaams-Nederlandse cultuurhuis deBuren. Onder meer Ketnet, VTMKZOOM, Studio 100 en DreamLand schaarden zich achter een sinterklaasfeest zonder raciale stereotypen. Ook de Gezinsbond en de grote onderwijskoepels namen het engagement op. De invulling van het feest bleef vrij. Een organisator kon bijvoorbeeld kiezen voor pieten met roetvegen, pieten zonder schmink of figuren met kleurrijke gezichten. Het pact was een vrijwillige aanbeveling en liet ruimte voor een overgangsperiode voor bestaand materiaal.

Bij de sinterklaasintocht in Antwerpen werkte Ketnet met roetpieten. Het gemeenschapsonderwijs gaf zijn scholen richtlijnen mee om Piet als een positieve figuur neer te zetten en stereotiepe kenmerken achterwege te laten. De vier organisaties erkennen dat ook veel lokale verenigingen, scholen en gemeentebesturen intussen hun viering hebben aangepast. Tegelijk zien ze de traditionele figuur nog opduiken. Precies daarom willen ze dat de afspraken ook binnen lokale afdelingen gelden en worden opgevolgd.

Waarom is er discussie over de intocht in Aalter?

In Aalter lokte de affiche van de sinterklaasintocht reacties uit. Daarop staat een traditioneel uitgebeelde Zwarte Piet. De organisatoren houden vast aan die keuze en zeggen dat ze de figuur zonder spot brengen. De kritiek op de affiche raakt aan dezelfde vraag die de vier organisaties stellen. Welke plaats krijgt dat vertrouwde beeld nog op een feest dat alle kinderen moet aanspreken?

De intocht op domein Menas staat zondag op het programma in Sint-Maria-Aalter. De organisatie kondigt er een gratis gezinsnamiddag aan met de aankomst van de Sint en zijn pieten, opdrachten in het park en een ontvangst in de troonzaal. De bindende richtlijnen waar de vier organisaties om vragen, zijn voorlopig een voorstel. Het Pietenpact zelf blijft een vrijwillig engagement.