Gigantisch probleem in Vlaanderen met sociale woningen: "Niet verantwoord"

Sociale woning
Afbeelding bron: Photonews

De woningnood in Vlaanderen blijft toenemen. Toch worden meer dan 13.000 sociale huurwoningen momenteel niet optimaal benut. Deze woningen zijn groter dan nodig voor de gezinnen die er wonen. Dat blijkt uit cijfers die cd&v opvroeg en aan onze redactie communiceerde in een persbericht. Terwijl honderdduizenden mensen wachten op een betaalbare woning, roept de situatie vragen op over de verdeling en het gebruik van het bestaande sociale woningaanbod.

7,4 procent van alle sociale woningen zijn onderbezet

In 2025 telde Vlaanderen 178.743 sociale huurwoningen. Daarvan waren er volgens de cijfers 13.284 onderbezet. Dat komt overeen met ongeveer 7,4 procent van alle sociale woningen.

Van onderbezetting is sprake wanneer een woning minstens twee slaapkamers meer heeft dan het aantal bewoners. Sinds begin 2024 wordt een koppel hierbij als één bewoner gerekend.

Vooral oudere sociale huurders wonen in een te grote woning

Een opvallende groep binnen deze cijfers bestaat uit sociale huurders van 65 jaar en ouder. Dat is niet onlogisch. Veel van hen wonen al tientallen jaren in dezelfde woning.

Toen hun kinderen nog thuis woonden, was de beschikbare ruimte noodzakelijk. Nu de kinderen zelfstandig wonen, blijft vaak een woning achter die groter is dan het huidige huishouden nodig heeft.

Volgens Vlaams parlementslid Sofie Mertens (cd&v) is het moeilijk te verantwoorden dat zoveel sociale woningen niet volledig worden benut, terwijl de wachtlijsten blijven groeien. Er staan namelijk meer dan 215.000 mensen op de wachtlijst voor een sociale woning.

Verhuizen naar een kleinere sociale woning is niet altijd mogelijk

Om sociale woningen efficiënter te verdelen, kunnen woonmaatschappijen huurders vragen om naar een kleinere woning te verhuizen. Zo komt er mogelijk een grotere woning vrij voor gezinnen die extra slaapkamers nodig hebben. In de praktijk blijkt dat echter niet eenvoudig.

"Een huurder die in een te grote woning woont, kan maar gevraagd worden te verhuizen als er een kleinere woning beschikbaar is", zegt Mertens. "Als er geen geschikte kleinere sociale huurwoning op de markt is, kan de woonmaatschappij ook geen passend aanbod doen."

"En daar knelt het schoentje vandaag in Vlaanderen: er is te weinig aanbod aan kleinere woningen waardoor een verhuizing naar een kleinere woning simpelweg niet mogelijk is voor veel sociale huurders, ook al staan zij ervoor open."

348.575 euro aan onderzettingsvergoedingen in 2025

Als er geen geschikte kleinere woning is voor de huurders, moeten ze ook geen onderbezettingsvergoeding betalen. Een onderbezettingsvergoeding is alleen van toepassing wanneer een sociale huurder een passend verhuisaanbod weigert.

Wie na twee weigeringen niet wil verhuizen, kan bovendien bij het einde van de huurperiode met een beëindiging van de huurovereenkomst worden geconfronteerd. In 2025 leverden deze vergoedingen samen 348.575 euro op.

Meer kleinere sociale woningen zijn noodzakelijk

Het aanbod aan sociale woningen moet volgens cd&v en Mertens zo efficiënt mogelijk worden benut. De Vlaamse regering heeft plannen om de komende jaren 56.000 extra sociale woningen te realiseren. Daarbij is het belangrijk om voldoende aandacht te besteden aan kleinere sociale woninge, vindt de partij.