Anders reageert heel fors op voorstel van Theo Francken

theo francken - kjell vanderelst
Afbeelding bron: Photonews

De discussie over een verplichte dienst voor jongeren zorgt opnieuw voor politieke verdeeldheid. Minister van Defensie Theo Francken wil de dienstplicht opnieuw invoeren, met ook mogelijkheden buiten het leger. Anders. verzet zich tegen een verplicht militair jaar. De partij waarschuwt voor de kosten en stelt vragen bij het idee om jongeren via Defensie discipline bij te brengen. Tegelijk schuift ze een alternatief naar voren dat over de landsgrenzen heen kijkt.

“Gigantische kost” voor de begroting

In een persbericht dat Anders. aan onze redactie bezorgde, uit de partij scherpe kritiek op een verplichte militaire legerdienst. Federaal parlementslid Kjell Vander Elst, lid van de commissie Defensie, vindt dat de economische gevolgen te weinig aandacht krijgen.

“De begroting staat al dramatisch in het rood, en dan komt men met een verplichte legerdienst aandraven die miljarden euro’s extra zal kosten. Waar slaat dat op?”, zegt hij.

Vander Elst wijst op de uitgaven voor soldij, infrastructuur en materiaal. Daarnaast vreest hij economische schade doordat jongeren later aan het werk zouden gaan. De partij spreekt over miljardenkosten, maar voegt aan haar reactie geen gedetailleerde berekening toe. Het gaat dus om haar inschatting van de gevolgen.

Leger mag geen opvoedingsmiddel worden

Ook het argument dat een dienstplicht jongeren discipline kan bijbrengen, stuit op verzet. Anders. vindt dat Defensie zich op haar eigen opdrachten moet concentreren. “Straf jongeren voor hun daden in plaats van iedereen plots te verplichten een jaar in het leger te gaan. Defensie is geen opvoedingsgesticht, die hebben andere prioriteiten”, klinkt het.

Vander Elst trekt de kritiek breder en hekelt wat hij ziet als een opeenstapeling van verplichtingen voor jongeren. Hij verwijst daarbij naar discussies over sociale media en gsm-gebruik op school.

“Stop toch eens met die constante drang naar verplichtingen en extra regels. Het leger is er niet om jongeren op te voeden, dat is de taak van hun ouders”, zegt hij. Economische groei moet voor zijn partij voorrang krijgen op een nieuwe verplichte legerdienst.

Leger
Afbeelding bron: Photonews

Francken denkt ook aan een civiele dienst

De oproep van Francken gaat breder dan uitsluitend een jaar in het leger. In zijn pleidooi voor een herinvoering van de dienstplicht noemt hij ook de zorg en het onderwijs als mogelijke plaatsen waar jongeren zich kunnen inzetten. De reactie van Anders. richt zich vooral op de verplichte militaire invulling.

Bij Defensie bestaat ondertussen al een vrijwillig Militair Dienstjaar. Dat werd voor 2026 opgezet als een proefproject voor 500 jongeren tussen achttien en vijfentwintig jaar, die een jaar als voltijds reservist kunnen werken. Dat vrijwillige traject moet worden onderscheiden van de discussie over een verplichting.

Vautmans wil een “militaire Erasmus”

Europees parlementslid Hilde Vautmans wil het vrijwillige model verder uitbouwen. “We moeten meer gemotiveerde jongeren de kans geven om er zelf voor te kiezen, in plaats van tienduizenden jongeren tegen hun zin te verplichten. Een militaire dienst is geen straf. Wij geloven niet in dwang, wel in motivatie”, zegt ze.

Haar alternatief is een vrijwillig dienstjaar op Europees niveau, dat ze omschrijft als een “militaire Erasmus”. Jongeren zouden samen over de grenzen heen trainen en ervaring opdoen bij Defensie in een ander land.

“Zo bouwen we aan een moderne Europese veiligheidscultuur, gestoeld op engagement in plaats van op verplichting”, stelt Vautmans. Het gaat om een voorstel dat zij wil uitwerken, niet om een programma waarvoor jongeren zich nu al kunnen inschrijven. In december verschijnt haar boek ‘Hope is not a strategy’, waarin ze haar model voor Europese defensie toelicht.