Grote belastinghervorming goedgekeurd: dit verandert voor wie werkt en voor wie uitkering krijgt

Volgens de regering is het huidige systeem te complex geworden en zijn er situaties ontstaan waarbij mensen die niet werken, dankzij uitkeringen, sociale voordelen, premies en fiscale kortingen financieel minder sterk worden aangemoedigd om opnieuw aan het werk te gaan. Met de nieuwe hervormingen wil de federale regering de arbeidsmarkt activeren en het voor werkenden opnieuw duidelijk aantrekkelijker maken om een job uit te oefenen.

Waarom komt er een hervorming?

Al jaren klinkt er kritiek op het Belgische systeem van belastingen en sociale voordelen. Verschillende economen en arbeidsmarktexperts wijzen erop dat de financiële kloof tussen werken en niet werken in sommige gevallen te klein is geworden.

De regering wil dat principe nu omkeren. Het uitgangspunt van de hervorming is eenvoudig: wie werkt, moet daar financieel duidelijk beter van worden. Volgens Theo Francken was dat ook een belangrijke verkiezingsbelofte van de meerderheidspartijen. Met de goedkeuring van de nieuwe wet wordt die belofte volgens hem nu concreet uitgevoerd.

Hogere belastingvrije som moet nettoloon verhogen

Een van de belangrijkste maatregelen is de verhoging van de belastingvrije som. Dat is het deel van het inkomen waarop geen belastingen moeten worden betaald. Concreet betekent dit dat werknemers op een groter deel van hun inkomen geen personenbelasting meer verschuldigd zijn. 

Daardoor stijgt het nettoloon zonder dat het brutoloon noodzakelijk moet worden aangepast. Voor veel werknemers moet deze maatregel ervoor zorgen dat er maandelijks meer geld overblijft.

Werkbonus wordt versterkt

Daarnaast wordt ook de werkbonus uitgebreid. De werkbonus is een systeem dat ervoor zorgt dat werknemers met een lager inkomen minder sociale bijdragen betalen.

Door deze bonus te versterken, wil de regering vooral mensen met lage en middelhoge lonen extra ondersteunen. Vooral voor werknemers die vandaag maar een beperkt verschil ervaren tussen een loon en een uitkering, moet dit de financiële aantrekkelijkheid van werken vergroten.

Hervorming van sociale bijdragen

Ook de bijzondere bijdrage voor de sociale zekerheid wordt aangepast in het voordeel van werkenden. Deze bijdrage, die via de loonbrief wordt ingehouden, zal worden hervormd zodat werknemers netto meer kunnen overhouden. De regering hoopt daarmee de koopkracht van werkenden verder te versterken.

Leefloon wordt voortaan belastbaar

Naast maatregelen die werken aantrekkelijker maken, voert de regering ook ingrepen door die het financieel minder interessant moeten maken om langdurig niet te werken.

Een belangrijke verandering is dat het leefloon voortaan als belastbaar inkomen zal worden beschouwd. Dat betekent niet automatisch dat iedereen met een leefloon plots belastingen zal moeten betalen, maar het leefloon zal wel worden meegenomen binnen het fiscale systeem zoals andere inkomsten. De regering wil daarmee het verschil tussen beroepsinkomsten en uitkeringen duidelijker maken.

Fiscale voordelen bij werkloosheid worden afgebouwd

Daarnaast worden verschillende fiscale voordelen voor werklozen geleidelijk afgebouwd. Volgens de regering moet het belastingstelsel opnieuw meer gericht zijn op activering en het stimuleren van werk. Door bepaalde gunstige fiscale regelingen af te bouwen, wil men de financiële prikkel om opnieuw een job te zoeken versterken.

Critici vrezen echter dat sommige kwetsbare gezinnen hierdoor onder druk kunnen komen te staan, terwijl voorstanders benadrukken dat de hervorming noodzakelijk is om de werkzaamheidsgraad in België te verhogen.

Huwelijksquotiënt verdwijnt geleidelijk

Een andere opvallende maatregel is de afschaffing van het huwelijksquotiënt. Dat systeem laat vandaag toe dat een deel van het inkomen van een werkende partner fiscaal wordt overgedragen naar een partner zonder inkomen of met een zeer laag inkomen. Hierdoor betalen sommige gezinnen minder belastingen.

De regering is van oordeel dat dit systeem onvoldoende stimuleert om ook de niet-werkende partner naar de arbeidsmarkt te begeleiden. Vooral gezinnen waar slechts één partner werkt of waar niemand werkt, zullen daardoor in de toekomst minder fiscale voordelen genieten.

Grote impact op arbeidsmarkt en koopkracht

De hervormingen vormen een belangrijke sociaal-economische ingreep. Het uiteindelijke doel is om meer mensen aan het werk te krijgen en de werkzaamheidsgraad in België verder op te trekken.

Volgens de regering moet de combinatie van hogere nettolonen en een afbouw van bepaalde voordelen voor niet-werkenden ervoor zorgen dat werken opnieuw duidelijk meer loont.

De komende maanden zal duidelijk worden hoeveel werknemers effectief meer netto zullen overhouden en welke impact de maatregelen zullen hebben op gezinnen die vandaag afhankelijk zijn van uitkeringen of andere sociale steun.