Waar moet je fietsen als er geen fietspad is? Dit moet je weten

In België is fietsen vaak een kwestie van wisselen tussen fietspaden, bermen en rijbanen. Maar wat als er helemaal geen fietsvoorzieningen zijn? Mag je dan op de berm fietsen? Of zelfs op het trottoir? En hoe zit het met de parkeerstrook? 

Fietsers moeten rechts op de rijbaan rijden

Wanneer er geen fietspad aanwezig is, geldt de algemene regel: fietsers moeten rechts op de rijbaan rijden (art. 9.1.1). Net als andere weggebruikers ben je verplicht om zo dicht mogelijk bij de rechterrand van de rijbaan te blijven (art. 9.3.1).

Maar 'zo dicht mogelijk' betekent niet dat je tegen de stoeprand of in de goot moet fietsen. Integendeel: het is soms juist veiliger om iets meer naar links te rijden, zeker om te vermijden dat je rakelings ingehaald wordt of tegen een openslaand portier botst. Ook bij oneffenheden in het wegdek heb je dan ruimte om veilig uit te wijken. Bovendien heb je vanaf het midden van de rijstrook vaak beter zicht op verkeer van rechts.

Mag je als fietser op de berm rijden?

Als er rechts van de rijbaan een gelijkgrondse berm ligt, mag je daar als fietser gebruik van maken. Dit is vooral zo buiten stedelijke gebieden. Wel moet je er rekening mee houden dat je op de berm altijd voorrang moet verlenen aan andere weggebruikers.

Zodra je terug de rijbaan oprijdt, bijvoorbeeld om een hindernis te vermijden of omdat de berm eindigt, geldt dit als een manoeuvre. Je hebt dan geen voorrang meer. Wees dus extra alert bij het wisselen van berm naar rijbaan.

Gebruik van parkeerstroken, trottoirs en verhoogde bermen

Buiten de bebouwde kom mogen fietsers, onder dezelfde voorwaarden als bij gelijkgrondse bermen, ook gebruikmaken van verhoogde bermen, trottoirs en parkeerstroken.

Dit is echteer alleen toegestaan aan de rechterkant van de weg en enkel als het veilig kan. Parkeerstroken kunnen handig zijn als tijdelijke fietsstrook, maar alleen als ze over langere afstand vrij zijn van geparkeerde auto's. Constant slalommen tussen stilstaande voertuigen maakt het fietsen juist gevaarlijk en wordt daarom sterk afgeraden.

Lees ook: Raak er maar aan gewend: verandering op komst voor wie zijn fiets parkeert

Wat moeten autobestuurders doen bij het inhalen van fietsers?

Het verkeersreglement legt ook duidelijke regels op voor automobilisten die fietsers inhalen:

• Binnen de bebouwde kom: minstens 1 meter zijdelingse afstand.
• Buiten de bebouwde kom: minstens 1,5 meter.

Als die afstand niet gegarandeerd kan worden, bijvoorbeeld door smalle wegen of geparkeerde voertuigen, mag je als fietser tijdelijk afwijken van de rechterrand van de rijbaan. Dit verhoogt de veiligheid, omdat het automobilisten ontmoedigt om gevaarlijk dicht te passeren.