Feit of fabel? Je kan 3 kilogram per maand verliezen door geen snacks te eten voor TV

snacks
Afbeelding bron: Unsplash

Het idee dat je tot drie kilogram per maand kan verliezen door ’s avonds niet meer te snacken, klinkt aantrekkelijk. Toch blijkt de werkelijkheid genuanceerder. Onderzoek van de Amsterdamse doctoraatsstudente Han Jiao wijst op een verband tussen avondsnacks en vetopslag, terwijl critici benadrukken dat vooral de totale calorie-inname bepalend blijft. Diëtiste Sanne Mouha ziet vooral een praktisch effect: wie ongezonde avondsnacks laat staan, vermindert vaak ongemerkt honderden calorieën per dag.

Onderzoek linkt avondsnacks aan vetopslag

Han Jiao van het Amsterdam UMC onderzocht hoe ons brein reageert op eten tijdens de avonduren. Volgens haar studie spelen microgliacellen — immuuncellen in de hersenen — een rol in de verwerking van energie. In combinatie met onze biologische klok zou laat eten ervoor zorgen dat het lichaam sneller energie opslaat als vet.

De studie kreeg veel aandacht omdat daaruit zou blijken dat stoppen met avondsnacks tot drie kilogram gewichtsverlies per maand kan opleveren. Dat cijfer is gebaseerd op het wegvallen van een aanzienlijk aantal dagelijkse calorieën. Wie elke avond chips, chocolade of nootjes eet, kan immers makkelijk 300 tot 500 calorieën extra binnenkrijgen.

Caloriebommetjes voor televisie

Volgens HLN-diëtiste Sanne Mouha is het effect minder mysterieus dan het klinkt. “’s Avonds eet je meestal geen appel of yoghurtje, maar grijp je naar chips, M&M’s, nootjes, chocolade”, zegt ze. Zulke snacks bevatten veel calorieën in kleine porties.

Mouha verwijst naar een eenvoudige rekensom: ongeveer 7.000 overtollige calorieën staan gelijk aan één kilogram lichaamsgewicht. Iemand die dagelijks 300 calorieën snackt voor televisie, kan dus op maandbasis theoretisch meer dan een kilo bijkomen. Stop je daarmee, dan kan je relatief snel gewicht verliezen.

Daarnaast wijst ze op het effect van suiker op de slaapkwaliteit. “Als je iets suikerrijks eet kort voordat je gaat slapen, val je minder makkelijk in slaap.” Slechter slapen leidt volgens haar vaak tot meer vermoeidheid en extra trek in calorierijke voeding overdag.

Experts noemen de claim overdreven

Toch noemen verschillende experts de uitspraak dat je automatisch drie kilogram per maand verliest een fabeltje. De website Gezondheid en Wetenschap stelt dat er geen sterk wetenschappelijk bewijs bestaat dat het tijdstip van eten op zich verantwoordelijk is voor fors gewichtsverlies.

Volgens de factcheck draait afvallen in essentie om energiebalans: je verliest gewicht wanneer je minder calorieën inneemt dan je verbruikt. Of die calorieën nu overdag of ’s avonds worden gegeten, maakt volgens de experts minder verschil dan vaak wordt gedacht.

Ook een studie in JAMA Internal Medicine nuanceert populaire dieetclaims rond maaltijdtiming. Onderzoekers zagen geen spectaculair extra gewichtsverlies puur door anders te eten in functie van het uur van de dag.

Gewoonte doorbreken blijft zinvol

Hoewel de claim van drie kilogram dus waarschijnlijk overdreven is, kan minder snacken voor televisie wel degelijk helpen om gezonder te leven. Avondsnacks gebeuren vaak uit gewoonte of emotie, niet uit echte honger. “Je hebt het gevoel dat je dit wel verdiend hebt”, zegt Mouha.

Wie de gewoonte wil doorbreken, doet er volgens haar goed aan duidelijke regels af te spreken, bijvoorbeeld niet meer eten vanaf een uur voor het slapengaan. Heb je toch honger, kies dan voor lichtere alternatieven zoals groenten met hummus, crackers of een yoghurtproduct.

De conclusie? Geen snacks meer voor tv betekent niet automatisch drie kilogram minder per maand. Maar wie daardoor dagelijks honderden calorieën schrapt, kan wel degelijk gewicht verliezen — én vaak beter slapen.