Zomerweer kan zomaar terugkeren: Frank Deboosere legt uit

Frank Deboosere: "We kunnen ook in de herfst genieten van zomerdagen"

Voor weerkundigen is de indeling eenvoudig: juni, juli en augustus vormen samen de zomer. Vanaf 1 september begint de weerkundige herfst. Alleen trekt het weer zich weinig aan van die grens op de kalender.

"Als we het hebben over de zomer, denken we meestal aan de maanden juni, juli en augustus: de weerkundige zomer", schrijft Frank Deboosere op zijn website. Daar voegt hij meteen aan toe: "Maar dat belet natuurlijk niet dat we ook in de lente of in de herfst al kunnen genieten van zomerdagen."

Dat is precies wat tijdens een mooie septembermaand kan gebeuren. De dagen worden korter en de herfst komt dichterbij, terwijl de thermometer overdag toch waarden haalt die eerder aan juli of augustus doen denken.

"Vaak krijgen we in de maanden september en oktober nog enkele extra dagen met zonnig en warm weer", aldus Deboosere. In de volkskalender spreken we dan over een nazomertje.

Zelfs verschillende nazomertjes kregen een eigen naam

Het begrip bestaat al veel langer dan onze huidige weerkaarten en computermodellen. Vroeger probeerden mensen zulke warme periodes te verbinden aan bepaalde momenten op de kalender.

"Vroeger dacht men dat die nazomertjes samenvielen met bepaalde data", legt Deboosere uit. Daardoor kregen verschillende periodes de naam van een heilige die rond dat moment op de kalender stond.

Rond 29 september bestaat bijvoorbeeld het Sint-Michielsnazomerke. Half oktober duikt de nazomer van Sint-Theresia op. Daar hoort zelfs de oude weerspreuk "Trezia's nazomerke is een schoon nakomerke" bij.

Nog later bestaat het Sint-Maartensnazomerke. In de omgeving van Lier wordt voor de periode rond Sint-Theresia ook gesproken over het Sint-Gommarus-nazomerke.

Daardoor kan het in september nog 25 graden worden

Een nazomertje is natuurlijk meer dan een oude weerspreuk. Er zit een meteorologische verklaring achter.

"Onze nazomertjes vallen meestal samen met een hogedrukgebied boven het Europese vasteland", legt Deboosere uit. Zo'n weersituatie kan ervoor zorgen dat Atlantische storingen ons land moeilijker bereiken.

Wanneer daarbij vanuit het zuiden droge en erg warme lucht wordt aangevoerd, kan de temperatuur flink stijgen. September hoeft daardoor helemaal niet fris te verlopen.

"In die omstandigheden is het mogelijk om in september nog vlot 25 graden te halen", aldus de weerman. Zelfs oktober kan nog bijzonder zacht uitpakken. "In oktober kan het kwik tijdens een nazomertje nog klimmen tot 20 graden en meer."

Warme dagen, maar veel koelere nachten

Een nazomer voelt bovendien anders aan dan een warme periode midden in juli. Tegen september worden de nachten steeds langer. Na zonsondergang kan het daardoor sneller afkoelen.

"De hitte blijft 's nachts niet hangen in de huizen", merkt Deboosere daarover op. Dat kan een warme septemberdag een stuk aangenamer maken dan een hete zomerdag waarbij de slaapkamer 's nachts nauwelijks afkoelt.

Overdag zit je misschien nog in een T-shirt op het terras, terwijl je 's avonds al snel een trui nodig hebt. Precies die combinatie maakt een nazomer voor veel mensen zo aangenaam.

September heeft al laten zien wat mogelijk is

Een extreem voorbeeld kregen we in 2023. September werd toen uitzonderlijk warm en leverde zelfs een officiële hittegolf op. Deboosere neemt 2023 dan ook op in zijn lijst met zeer goede nazomers.

Ook 1921, 1947, 1959, 1994, 2001, 2005, 2011, 2018 en 2022 noemt hij als voorbeelden.

"Geen wonder dat de nazomertjes door de mensen op handen worden gedragen!", besluit Deboosere.